Kabızlığın Belirtileri ve Riskleri

Kabızlık uzun sürdüğünde karın ağrısı, şişkinlik ve iştah kaybı ortaya çıkar. Dışkı kalın bağırsağın son kısmında birikerek gaz ve basınç yapar. Uzun süreli kabızlık rektum kanseri riskini artırabilir. Ayrıca dışkının sertleşmesi dışkılama sırasında ağrıya ve kanamaya yol açabilir.

Su Tüketimi ve Lifli Gıdaların Önemi

Kabızlığın en temel nedeni yeterli su tüketilmemesidir. Günlük en az 2,5–3 litre su içmek bağırsak hareketleri için gereklidir. Lifli gıdalar ise dışkının yumuşamasını sağlar. Posa bırakan gıdalar yeterli su ile alındığında dışkı kıvamlı ve daha kolay atılabilir hale gelir.

Hareketsizlik ve İlaçların Etkisi

Sedanter yaşam bağırsak tembelliğini artırır. Düzenli egzersiz karın kaslarını çalıştırarak bağırsak hareketlerini hızlandırır. Ayrıca bazı ilaçlar da kabızlığı tetikler. Antidepresanlar, tansiyon ilaçları ve antihistaminikler bağırsak hareketlerini yavaşlatabilir. Depresyonun kendisi de kabızlığı ağırlaştıran bir faktördür.

Hamilelikte Kabızlık

Hamilelik döneminde fetüsün pelvik bölgeye yaptığı baskı, dolaşımı yavaşlatır ve bağırsak hareketlerini zorlaştırır. Bu nedenle gebelikte sıvı tüketimi, lifli beslenme ve hafif egzersizler daha da önem kazanır.

Kabızlıkta Beslenme ve Doğal Çözümler

Kabızlık çeken kişilerin diyetinde lifli ve su oranı yüksek besinlere ağırlık verilmelidir:

• Kuru incir, kuru erik, baklagiller
• Ispanak, pırasa, brokoli gibi sebzeler
• Kepekli ekmek ve tahıllar
• Yoğurt, kefir gibi probiyotikler

Fast-food, kızartmalar, pirinç, muz ve kırmızı et tüketimi ise kabızlığı artırabileceği için bu dönemde sınırlanmalıdır.

Tedavi Yaklaşımları

Hastaların tuvalet alışkanlıklarını düzenlemeleri, uzun süre tuvalette kalmamaları ve düzenli egzersiz yapmaları önerilir. İlk aşamada laksatif ilaçlarla destek sağlanabilir, ancak bunlar geçici çözümler olmalıdır. Uzun süren kabızlıklarda ise proktoloji doktoru tarafından yapılan değerlendirmelerle kolon kanseri, hipotiroidi veya nörolojik hastalıklar gibi altta yatan nedenler araştırılmalıdır.

Fazla Kilo ve Hemoroid İlişkisi

Kabızlıktan başka aşırı kilolu kişilerde kiloya bağlı olarak da anüs ve rektumu besleyen kan damarlarında daralma olur. Burada kişinin kilosuna bağlı bir baskı söz konusudur. Bu da hemoroidal damarlarda genişlemelere, kanın geri dönüşünün daha az olmasına yol açar. Aşırı kilolu veya obez kişilerde normal kişilere göre daha fazla hemoroid yakınmaları görülür.

Sedanter Yaşam ve Sindirim Sistemi Sorunları

Aşırı kilolu kişilerde bu fazlalık aynı zamanda pelvise ve içindeki yapılara bası yapar. Buradaki anüs ve çevresindeki damarlar aşırı bası altında kalır. Hemoroidlerin anüs bölgesinde yaptıkları yastıkçık görevi sekteye uğrar. Hemoroidleri destekleyen bağ dokusu bozulur. Sonuç olarak hemoroidler anüsten dışarı çıkar. Venöz dönüşün azalması hemoroidlerin içinde kan pıhtılarının oluşmasına yol açar. Bu durum şiddetli ağrıya, iltihaplanmaya ve kanamaya sebep olabilir.

Obez kişiler genelde sedanter hayat yaşayan, hareket etmeyi sevmeyen bireylerdir. Sindirim sisteminin normal çalışması için hareket şarttır. Günlük aktivitelerden uzak yaşayan, yürüyüşten kaçınan kişilerde bağırsak hareketleri azalır. Bu da kabızlığı tetikler. Ayrıca sağlıksız beslenme alışkanlıkları hemoroid sorununu büyütür.

Fiziksel aktivite azlığı, stres, alkol tüketimi ve tuvalet alışkanlığındaki bozukluklar tabloyu daha da kötüleştirir. Özellikle bira, şarap gibi mayalı içkiler hemoroidal damarlarda şişmeye yol açar.

Obezite Tedavisi ve Hemoroid Kontrolü

Kişinin obeziteye bağlı hemoroid yakınmalarından kurtulması için öncelikle fazla kilolarından arınması gerekir. Bunun için endokrinoloji uzmanına ve diyetisyene başvurulmalıdır. Tip 2 diyabet, hipertansiyon veya karaciğer hastalıkları varsa bunların da tedavisi yapılmalıdır. Alkol bırakılmalı, karaciğeri koruyan diyet uygulanmalı ve düzenli egzersiz hayatın bir parçası haline getirilmelidir.

Diyet ve egzersizle sonuç alınamayan morbid obez kişilerde cerrahi operasyonlar gündeme gelir. Bu operasyonlar hem kilo kaybını sağlar hem de mevcut sağlık sorunlarını azaltır. Ancak operasyon sonrası oluşan dengesizliklerde hemoroid tedavisi, hasta stabil hale geldikten sonra yapılmalıdır.

Obez hastaların sayısı giderek artmaktadır. Obeziteye bağlı gelişen hipertansiyon, hiperlipidemi ve karaciğer sorunları yaşam süresini kısaltır. Araştırmalara göre obez bireyler normal kişilere kıyasla 10-15 yıl daha kısa yaşamaktadır.

Sindirim Dengesi ve Doğru Beslenme

Tekdüze, liften fakir bir diyet kabızlığı artırır; uzun süre ıkınma ise hemoroidal damarlarda şişme ve kanamayı tetikler. Ege mutfağı benzeri sebze, baklagil ve zeytinyağı ağırlıklı beslenme dışkının yumuşamasını sağlar, tuvalette kalma süresini kısaltır. Gelişme döneminde destekleyici yaklaşımlar araştırılırken basur bitkisel tedavi yöntemleri ifadesi sık geçse de, temel korunma stratejisi lif ve su alımını artırmaktır.

Lifli Gıdalar ve Sıvı Tüketimi

Posa bırakan gıdalar bağırsak hacmini artırır, dışkıyı yumuşatır ve anal basıncı düşürür. Havuç, patates, bezelye, ıspanak, pırasa, mercimek; meyvelerden portakal, elma, armut, çilek ve kivi iyi seçeneklerdir. Tam tahıllı ekmek ve esmer pirinç tercih edilmelidir. Yoğurt gibi probiyotikler bağırsak florasını destekler. Günlük yaklaşık 3 litre su tüketimi dışkının sertleşmesini önler. Salatayı her öğünde sofrada tutmak, kahvaltıda domates, salatalık ve yeşillik eklemek sindirimi rahatlatır.

Kaçınılması Gerekenler ve Dikkat Edilecekler

Aşağıdaki tetikleyiciler kişiye göre değişebilse de, hemoroid yakınmalarını sıklaştırabilir:

• Aşırı baharat (pul biber, isot, karabiber), acılı soslar; lahmacun, köfte, pizza ve bazı şarküteri ürünlerindeki gizli baharatlar
• Mayalı ve gazlı içecekler (özellikle bira ve şarap), asitli içecekler
• Aşırı kahve, kakao ve çikolata; bazı konserveler
• Kabızlık dönemlerinde leblebi, ceviz, fıstık, fındık, mısır gevreği gibi kuruyemişlerin ölçüsüz tüketimi

Alerjik gıdalar kişiden kişiye değişir; kaşıntı ve kızarıklık gibi belirtiler anal bölgede de tahrişe yol açabilir. Deneme yanılma ile tetikleyicileri saptayıp uzak durmak fayda sağlar.

Günlük Alışkanlıklar ve Tuvalet Düzeni

Kahvaltı sonrası tuvalete gitmeyi alışkanlık haline getirin; uzun süre oturmayın, telefon ve gazete ile oyalanmayın. Zeytinyağı ve sarımsak sindirimi destekleyebilir. Et, tavuk, yumurta gibi protein kaynakları yasak değildir; lifli gıdalarla birlikte dengeli şekilde tüketilebilir. Kuruyemiş ihtiyacında incir, kayısı ve üzüm daha iyi tolere edilebilir.

Neticede; tam tahıllar, sebzeler, baklagiller ve bol su; anal basıncı düşürerek hemoroid riskini azaltır. Baharatlı, mayalı ve kişisel alerjen gıdalardan kaçınmak, düzenli tuvalet alışkanlığı kazanmak şikayetleri belirgin biçimde hafifletir.

Kanamasız ve Dikişsiz Ofis Tedavileri

Lazer, radyofrekans, band ligasyon, THD ve Longo gibi yöntemler, dokuya minimal travma ile etki eder.

• Lazer ve Radyofrekans: Anoskop eşliğinde hemoroid pakelerine enerji uygulanır; doku küçülür ve kanama azalır.
• Band Ligasyon: Vakumla içeri alınan pakeye lastik bant yerleştirilir, kanlanma kesilir ve doku günler içinde düşer.
• THD: Doppler ile atardamarlar bulunup bağlanır; kan akımı azaldıkça memeler küçülür.
• Longo: Uygun hastalarda özel bir cihazla hemoroid bölgesi içerden daraltılır ve damarlar kapatılır.

Hangi Evrede Hangi Yöntem

Basur tedavisi seçimi uzman bir hemoroid doktorunun muayenesi ile belirlenir.

• 1 ve 2. Derece: Kanama ve ağrıda lazer veya radyofrekans genellikle yeterlidir.
• 2 ve 3. Derece: Band ligasyon, bazı olgularda lazer ya da THD ile başarılı sonuç verir.
• 3 ve 4. Derece: Sık dışarı çıkan, kanayan ve ülserleşmiş memelerde THD veya Longo tercih edilebilir. Günlük yaşamı ciddi etkileyen ileri olgularda ise klasik cerrahi gerekebilir.

Ameliyat Sonrası Yaşam ve Beslenme

İyileşmeyi hızlandırmak için düzenli su tüketin, liften zengin beslenin, kabızlıktan kaçının. Aşırı acı ve baharatlı yiyecekler ile bira ve şarap gibi mayalı içeceklerden uzak durun. Hekiminizin önerdiği hijyen, ağrı kontrolü ve tuvalet alışkanlıklarına uyum, nüks riskini azaltır.

Hemoroid, doğru evrede seçilen kanamasız ve dikişsiz tedavilerle etkili biçimde yönetilebilir. Uygun hastada bu yöntemler ağrıyı ve kanamayı hızla azaltır; iyileşme süresini kısaltır. Uygun olmayan ileri olgularda ise klasik cerrahi en doğru çözümdür.

Hemoroidleri olan kişilerin beslenmesine dikkat etmesi, kabız kalmamaya özen göstermesi gerekirse bazı sporları yapması hastalığın azalmasını sağlar. Yapması gereken sporların başında kişinin kendini yormayacak şekilde yürüyüşler yapmasıdır. Düzenli yürüyüşler en basit ve en uygun egzersizlerdir. Kişinin yaşına göre kendini yormayacak şekilde tempolu yürüyüşler yapması önerilir. Bu yürüyüşler bağırsak hareketlerini arttırır. Kalbin çalışmasını kolaylaştırarak dolaşımın daha iyi olmasını sağlar.

Burada önemli olan sporda sebattır. Hasta bu sporu düzenli yapmalıdır. Günlük ortalama 30 dakikalık yürüyüş ve bunun arkasından hafif egzersizler yeterlidir.

Hemoroidli hastalarda diğer önemli konu bağırsak hareketlerinin azalmasına bağlı kabızlıktır. Hastanın tuvalette uzun süre kalması, Fazla ıkınması bu bölgedeki artan basıncın en büyük nedenlerinden biridir. Hastada kabızlığı önlemek için diyetinin düzenlenmesi gerekir. Bu amaçla hastaya posa bırakan lifli gıdalar verilir. Hastanın meyve ve sebzelere diyetinde ağırlık vermesi istenir. Meyvelerden kayısı, erik, incir, vişne ve kiraz mevsimine göre diyete eklenir. Özellikle kayısı içeriği nedeniyle kabızlığın önlenmesinde çok etkilidir.

Hastalarda bir diğer konu günlük su ihtiyaçlarının karşılanmasıdır. Bu günde ortalama 3 litredir. Yaz aylarında veya egzersiz sırasında bu su ihtiyacı artabilir. Hastaların yeterli su alıp almadıklarını kontrol için yapılacak iş idrarının rengine bakmalarıdır. Beyaz renkte gelen idrar yeterli su alındığını gösterir.

Hastalara oturma banyosu sırasında Kegel egzersizi denilen bir aktivite öneriyoruz. Kegel egzersizi hastanın anüs kaslarının gaz gaita tutuyormuş sıkıp bırakmasıdır. Hastaların 3 saniye civarında buradaki sfinkter dediğimiz kasları sıkmasını istiyoruz. Daha sonra hasta 10 saniye kasları gevşetir. Bunu hasta 35-40 derece santigrata kadar ısıtılmış içinde su bulunan bir leğen içinde yapar. Leğene oturamayan hastalarda anal bölgeye duş tutularak bu egzersizi yapmasını öneriyoruz. Bu egzersizi sabah akşam 30-50 kez tekrarlamasını istiyoruz.

Ağır sporlar ve ağırlık kaldırmak hemoroid oluşumunu tetikleyen faktörlerdir. Bu sporlar sırasında karın kasları kasılır. Ve karın içi basınç artar. Bu da pelvik basıncı arttırarak hemoroidal venlerde geri dönüşü bozar. Hemoroidal venlerde kanın göllenmesi hemoroidlerin ilerlemesine neden olur.
Hemoroidde kişilerin bisiklet sürme şeklindeki sporu yapmasını tavsiye etmiyoruz. Dıştaki hemoridler bisiklet pedalı çevrilirken gluteal bölgedeki testere hareketiyle tahriş olur. Bu da hemoroide ağrı ve şişlik yapar.

Kişinin spor yaparken yaşına uygun kardiyovasküler egzersizleri seçmesi gerekir. Bu egzersizler vücuttaki iltihaplanmayı azalttığı gibi, kişinin ağrı yakınmalarını ve stresini ortadan kaldırır. Spor olarak sadece yürüyüş değil yüzme, dans etme veya genç yaşlarda kendini yormayacak şekilde düzgün koşular sayılabilir.
Günlük yapılan egzersizlerin düzenli yapılması önemlidir. Kişi ara vermeden her gün aynı tempoda günlük aktivitelerini yapmalıdır.

Hemoroidli kişiler düz koşular dışında bazı egzersizleri yapabilirler. Fakat karın kaslarını zorlayacak, sırtta ağrı oluşturacak hareketlerden kaçınmalıdır. Bunlar karın içi basıncını arttırarak hemoroidlerin şişmesine neden olabilirler. Egzersizler sırasında hasta günlük suyunu yanında taşımalıdır. Günlük 3 litre olan vücut su ihtiyacı dışında hasta terle kaybettiği suyu ayrıca almalıdır. Burada önemli olan hastanın günlük suyunu su olarak tüketmesidir. İçilen çay, kola, kahve gibi içecekler hiçbir zaman suyun yerin tutmaz.
Günlük sporlar hemoroid oluşumunu engellediği gibi tedavi görmüş hemoridli hastalarda da spor elzemdir. Sedanter hayat hangi tedaviyi görmüş olursa olsun kabızlığa, bunun sonucu da hemoroidlerin yeniden oluşmasına yol açar.

Gerek ofis tedavisi gerekse cerrahi tedavi görmüş hastaların tekrar aynı hastalıkla karşılaşmaması için gıdalarına dikkat etmesi acı ve baharatlı gıdalardan sakınması gerekir. Günlük sıvısını alması ve fastfood tipi gıdalardan uzak durması gerekir. Ayrıca bu hastalar bira, şarap gibi mayalı içkilerden uzak durmalıdır.
Halk arasında sık olarak kullanılan kantaron yağı antienflamatuar ağrı giderici özelliklere sahiptir. Basur hastalarında ağrıyı azaltabilir. O bölgede iltihap gelişmesini de önler. Operasyon geçirmiş hastalara verilen oturma banyosu sonrası merhemlere ek olarak kantaron yağı da o bölgeye kullanılabilir.

Sonuç olarak hemoroid hastaları için kendini yormayacak şekilde yaşına uygun yürüyüş ve basit egzersizler yapabilirler. Bu egzersizler bağırsakların daha iyi çalışmasını, kan dolaşımın daha düzenli olmasını sağlar. Bu da hemoroidlerin gerilemesine veya tedavi görmüş vakalarda tekrar çıkmamasını sağlar.

Hangi Uzmanlara Başvurulmalı?

Dışkılama sırasında kanama ve ağrısı olan hastalar öncellikle ya gastroenterolojiye ya da proktoloji uzmanına gidip muayene olmalıdır. Özellikle kanaması olan hastaların bir an önce muayene olmasında yarar vardır. Hemoroidden kuşkulanılan veya dışarıda memeleri olan hastalar ise mutlaka bir proktoloji uzmanına görünmelidir.

Hemoroid Belirtileri ve Kanamanın Özellikleri

Hemoroid olan hastalarda kanama özellikle dışkılama sırasında, ya da taharetlenirken görülür. Bazen hasta dışkılama sonrası klozetin kanla bulaştığını söyler. Bu arada 3. ve 4. derece hemoroidi olan hastaların eline memeleri gelir.

Kanaması olan vakalarda çıkan kanın rengi önemlidir. Hemoroid kanamaları taze kan şeklindedir. Rengi parlak kırmızıdır. Koyu renkli kan veya siyah renkli katran şeklindeki kan sindirilmiş kandır ve sindirim sisteminin üst kısmından gelmektedir. Bu durumdaki hastaya mutlaka kolonoskopik tektik yapılmalıdır. Eğer katran gibi siyah dışkı geliyorsa tetkiklere gastroskopi de eklenmelidir. Bu tür hastalarda sindirim sisteminin herhangi bir yerinde tümör olabilir. Kanama bu tümörden gelmektedir.

Kanser vakalarında kanamaya ek olarak yandaş hemoroid belirtileri de hastada görülür. Bu hastalarda kilo kaybı fazladır, hastada sürekli sindirim sistemi yakınmaları vardır. Dışkılamanın süresi, sayısı ve şekli değişmiştir. Buradaki kanamalar daha az fakat süreklidir. Buna bağlı hastada kansızlık (anemi) gelişir. Hasta soluktur. Çabuk yorulur. Hastada kalp çarpıntısı vardır. Bu tür hastalar hem endoskopik olarak hem de laboratuvar testleriyle iyice araştırmalıdır. Kanamayı hastalarda görülen yandaş hemoroidlere bağlamamalıdır.
Tuvalet sırasında taze kan geliyorsa ve hastanın ağrıları varsa yapılan proktolojik muayenede kanayan hemoroidler görülürse bunların hemen tedavisi yapılır. Bu amaçla yapılan ofis tedavileri proktologlar tarafından yapılmalıdır.

Kanamalı vakalarda en iyi yöntemlerden biri THD dediğimiz atardamarların bağlanması işlemidir. Hasta proktoloji masasına alınır. Anoskopla kanayan hemoroid pakesi bulunur. Doppler denen Aletle atardamarlar bulunur. Ve bu damar özel bir dikişle kapatılır. Bu sırada gerekirse kanayan pakeler lazerle veya radyofrekansla yakılır. Bu işlemin de tecrübeli proktoglar tarafından yapılması gerekir.

Muayene Öncesi Hazırlık ve Tedavi Seçenekleri

Hemoroid muayenesinden önce hastanın tuvalete gitmesi yararlıdır. Muayeneye gelmeden önce tuvalet ihtiyacının giderilmesi muayene sırasında rahatlık sağlar. Muayeneleri hastayı diz dirsek pozisyonunda tutan proktoloji masasında yapmaktayız.

Çok az yakınmaları olan sadece zaman zaman ağrı, kaşıntı, nadiren kabız kaldığında kanması olan vakalar bazen gastroentoloji doktorlarına başvurmaktadır. Bu hastalara diyet tedavisi, oturma banyosu, yakınmaları ortadan kaldıracak ilaç tedavileri verilir. Hastalar posa bırakan diyet tedavisine alınır. Genelde 3 litre civarında su almaları istenir. Böylece sindirim sisteminin daha iyi çalışması sağlanır. Hastanın susuz kalıp dışkıdan su çekmesi önlenir. Sonuçta kabızlık önlenmiş olur. Hastaların acı ve baharatlı gıda almaları yasaklanır. Ayrıca hastalardan sabah akşam ılık suda oturma banyosu yapması istenir. Tüm bunlar hastalara proktologlar tarafında verilebileceği gibi gastroenterologlar tarafından da verilebilir.

Tüm tıbbi tedaviye rağmen hastalık ilerlerse artık iş proktologlara düşmektedir. Bu hastalarda kanama ve ağrı önemli bir problemdir. Çok miktarda olan kan kayıpları hastada kansızlığa(anemiye) yol açar. Hatta kan transfüzyonu yapılması gereken hemoroidli hasta grubu vardır.

Dışarıda olan 3. ve 4. Derece hemoroidlerde bazen dışarıdaki memelerin üzerinde tahriş oluşur. Ve bu tahriş enfeksiyonla sonuçlanır. Bazı hemoroid vakalarında hemoroid içinde pıhtı oluşur. Bu da hastalarda şiddetli ağrı ile kendini belli eder. Bu vakalara hemen müdahale etmek gerekir. Bu nedenle hastaların bir an önce proktoloğa başvurması gerekir.

Hemoroidde iyileşme süresi ortalama yapılan işleme göre değişmek üzere 1 ay ile 3 ay arasında değişir. Tıbbi tedavi ile düzelecek durumda olan 1. ve 2. Derece hemoroidlerde bu süre daha kısadır.
İleri derece çıkmış ve komplike hale gelmiş vakalarda cerrahi tedavi yapmaktan başka alternatif kalmaz. Bu vakalarda cerrahi tedavi ile dışarıdaki hemoroid pakeleri alınır.

Ofis tedavisi olarak THD dışında band ligasyon, lazer tedavisi, radyofrekans tedavisi gibi yöntemlerde vardır. Hangi hastaya ne tedavi uygulanacağı muayene sonucu kararlaştırılır.

Mevcut hemoroidler tedavi edilmezse günün birinde anal bölgedeki basıncı arttıran bir durumda azabilir. Hamilelik, kabızlık, fazla ıkınma, uzun süre tuvalette oturma bunu tetikleyebilir. Ağır kaldırma fazla kilolu olmak da hemoroidlerin komplike olmasına neden olabilir.

Sonuç olarak kabızlık, hemoroid için bir proktoloji uzmanına görünmelidir. Onun tavsiye ve tedavi şekillerine harfiyen uymalıdır.

Anal bölgedeki hemoroid denilen toplardamarlar çeşitli nedenlerle genişler. Bu genişleme derecesine göre 1’den 4’e kadar sınıflandırılır. 1. ve 2. derece hemoroidler anüs içinde kalırken, 3. ve 4. derece hemoroidler anüsten dışarı çıkar. Hasta muayenesinde ilk önce hemoroidlerin derecesi belirlenir, buna göre tedavi planlanır.

Lazerle Ameliyatın Uygulanışı

Lazerle hemoroid ameliyatını genellikle lokal anestezi altında, normal proktoloji masasında uyguluyoruz. Hasta yatırılır, anüs temizliği yapılıp steril örtüler serildikten sonra anoskop sokulur. İşlem yapılacak hemoroid pakesi bulunur.

Önce pakeye ufak bir kesi yapılır ve bu kesiden lazer probu sokulur. Prob, hemoroid pakesinin ucuna kadar ilerletilir. Ardından lazer şutlamalarıyla pakenin dipten başa doğru büzüşmesi sağlanır. Genelde 6–7 şutlama yeterli olmaktadır.

Lazer enerjisi, hemoroidin buharlaşmasını sağlayarak içindeki kan akışını durdurur. Aynı işlem anoskopla çevrilerek diğer hemoroid pakelerine de uygulanır.

Ameliyat Sonrası Süreç

Operasyon sonrası bölgeye buz uygulanır. Hasta anesteziden çıktıktan sonra aynı gün taburcu edilebilir. Lazer probundan çıkan ışık yaklaşık 80–90 derece ısı yayar ve bu da hemoroidin dokusunda ileri derecede yanık oluşturur. Özellikle 3. ve 4. derece hemoroidlerde pakenin hemen büzüşmesine yol açar.

Daha sonra uygulanan buz tedavisi, büzüşen hemoroidde ileride oluşabilecek kanamaları önler. İşlem sonrası hasta normal tuvaletini yapabilir ve günlük yaşamına kısa sürede döner.

Lazer ve Klasik Ameliyat Arasındaki Farklar

Bazı merkezlerde yapılan klasik hemoroid ameliyatlarında pakeler kesilerek çıkarılır. Kesilen damarlar özel dikişlerle bağlanır. Bu işlem dentat line altında gerçekleştirildiği için ağrılıdır. Hastalar operasyon sonrası 8–10 gün boyunca ağrı yaşar ve iyileşme süresi 3 ayı bulabilir.

Klasik ameliyat hala en etkili yöntemdir. Ancak lazerle yapılan ameliyat, dikiş gerektirmemesi, ağrısız oluşu ve kısa iyileşme süresiyle öne çıkar. Gaz-gaita tutamama veya anüs darlığı gibi komplikasyonlar da lazer yönteminde görülmez.

İyileşme ve Hasta Önerileri

Operasyon sonrası hastalara oturma banyoları önerilir. Bu banyolar anal kasları gevşeterek basıncı azaltır, kan dolaşımını kolaylaştırır. Ayrıca 5 gün boyunca enfeksiyon riskine karşı antibiyotik verilir.

İyileşme döneminde kabızlık olmaması çok önemlidir. Bu nedenle hastaların bol su (günde 3 litre), lifli gıdalar, sebze ve meyve tüketmeleri gerekir. Düzenli yürüyüş ve fiziksel aktivite de sindirim sistemini destekler.

Hangi Yöntem Ne Zaman Tercih Edilir?

Lazer tedavisi ileri derecede sarkmış, sürekli dışarıda olan ve kanama-ağrı yapan 4. derece hemoroidlerde yeterince başarılı olmayabilir. Bu tür durumlarda klasik cerrahi tercih edilir.

Hangi tedavinin uygulanacağı muayene sırasında belirlenir. Hasta-hekim iletişimi bu noktada çok önemlidir. Eğer lazer tedavisinde istenilen başarı elde edilmezse klasik hemoroid ameliyatına geçilebilir.

Lazerle hemoroid ameliyatı, hemoroid pakesine açılan ufak bir kesiden yapılan modern bir yöntemdir. Kristal lazer çubuğu sokulur, prob hemoroidin başlangıcına kadar ilerletilir ve ateşlenerek geri çekilir. 6–7 ateşleme sonrası hemoroid büzüşür ve işlem tamamlanır. Son aşamada operasyon bölgesine buz tatbikatı yapılır.

Hemoroid Oluşumunda Basınç ve Kabızlık

Hemoroid oluşumunda en büyük neden bu bölgedeki basıncın artmasıdır. Artan basınç kan dolaşımının bozulmasına, kanın hemoroidal damarlarda birikmesine yol açar. Bu basıncın en büyük nedenlerinden birisi kronik kabızlıktır. Kronik kabızlığın devam etmesi hemoroidlerin gittikçe ilerlemesine yol açar. Tedavi planlamazsa veya önlem alınmazsa iş 4. Derece dediğimiz hemoroid şekline döner.

Hemoroid Belirtileri ve Komplikasyonlar

Bu durumda artık hemoroidler sürekli anüs dışındadır. Bu hemoroidlerde ağrı, kanama ve şişlik gibi komplikasyonlar kaçınılmazdır. Sürekli kanama hastalarda anemiye yol açabilir. Bu tür hastalar günlük yaşamında mutsuzdur.

Kanama ve Anemi Riski

Hemoroidi olan hastalardan bazılarında ana yakınma kanamadır. Bu kanama kırmızı ve taze kandır. Bu hastalar tuvalet sırasında klozette kan olduğunu, bazen miktarının çok fazla olduğunu söyler. Bu durumun uzun süre devam etmesi hastada anemiye yol açar. Hastalarda halsizlik, yorgunluk had safhadadır.

Tuvalette Uzun Süre Kalmanın Tehlikeleri

Tuvalete fazla ıkınan ve uzun süre dışkının çıkmasını bekleyen kişilerde anal basınç sürekli yüksek kalır. Bu yüksek basınç hemoroidal damarlarda şişmelere, ağrıya ve kanama yol açar. Bazen çok şiddetli bir ıkınmadan sonra damarlar iyice şişer, anüsü kapatır duruma gelir.

İleri Yaş ve Gebelikte Hemoroid

İleri yaş, gebelik durumunda bu süreç daha hızlı ilerler. Bu tür kişilerin tuvalete uzun süre kalması ve fazla ıkınması belirtilerin daha erken çıkmasına yol açar. İleri yaşlarda kanamanın bağırsak kanseri belirtisi olabileceği unutulmamalıdır.

Tanı ve Muayene Yöntemleri

Tanı için rektal tuşe ve anoskop ile muayene gerekir. Hasta 50 yaşın üzerindeyse kolon kanseri yönünden kolonoskopi de yapılmalıdır.

Hemoroidleri Önlemek İçin Alışkanlıklar

Hasta bazı alışkanlıklarını bırakırsa hemoroidlerin bazıları tedavi olmadan kendiliğinden düzelebilir. Bunlardan biri de kişinin tuvalet alışkanlığını değiştirmesidir. Tuvalet için en uygun zaman kahvaltı sonrası zamandır. Tuvalette uzun süre geçirilmemelidir.

Sağlıklı Beslenme ve Kabızlığı Önleme

Kişi kabızlık çekiyorsa bunun önlemini almalıdır. Hastalara posa bırakan gıdalar ve günde ortalama 3 litre su içmesi tavsiye edilir. Öğün atlamamak, acı ve baharatlı gıdalardan uzak durmak gerekir. Düzenli yürüyüş de bağırsak sağlığı için önemlidir.

Tuvalette Uzun Süre Kalmanın Diğer Zararları

Tuvalette uzun süre geçiren kişilerde pelvis taban kasları zayıflar. Bu hastalarda makat sarkması (rektal prolapsus) gelişebilir. Ayrıca omurgaya ve siyatik sinire baskı yaparak bel ve kalça ağrılarına yol açabilir.

Dışkıyı Tutmanın Zararları

Kişinin tuvaletini uzun süre tutması dışkının sertleşmesine, kabızlığa ve fissür oluşumuna neden olur. Sağlıklı bireyler günde en az 1 kez dışkılama yapmalıdır. Tuvalette geçirilmesi gereken normal süre en fazla 5 dakikadır.

Tedavi Yöntemleri ve Öneriler

Bazı hastalar günlerce tuvalete çıkmaz. Bu durumda lavman yapılması gerekebilir. Hemoroidi ve kabızlığı olan hastalara alaturka tuvalet kullanmaları önerilir. Temizlik su ile yapılmalı, sabun kullanılmamalıdır.

Tuvalette uzun süre kalmak anal basıncı arttırarak hemoroide yol açar. Tuvalete 5 dakikadan fazla zaman harcanmamalıdır. Kronik kabızlığı ve hemoroidi olan hastaların özellikle alaturka tuvaleti tercih etmesi önerilir.

Göllenen kan buradaki toplardamarları genişletir. Hemoroidler şişer. Ağrı ve kanama yapmaya başlar. Hamilelik bu durumu oluşturan en büyük nedenlerden biridir. Hamilelik sırasında büyüyen fetus bu bölgedeki basıncı çok arttırır. Artan basınç önceden var olan hemoroidlerin şişmesine yol açar. Bu durum özellikle vajinal doğumlarda daha çok görülür. Fetus rektum ve anal bölgeye büyüdükçe bası yapar. Kan dolaşımını bozar.

Bu bozulma doğum sonrası lohusalık döneminde de devam eder. Bu durum toplumda çok sık görülmektedir. Genelde doğum yapan her 3-4 kadından biri bu probleme karşı karşıya kalmaktadır. Gebelik döneminde anne karnındaki fetus annenin hareket kabiliyetini kısıtlar.

Annenin oturup kalkması, yürümesi, günlük aktivitelerini yapması hamile olmadığı döneme göre oldukça yavaşlar. Karnında fetus bulunan annenin bu dönemde tuvalet sorunları ortaya çıkar. Bu dönemde oluşan kabızlık ve tuvalet sırasında fazla ıkınma bu bölgedeki basıncın daha da artmasına yol açmaktadır. Kişinin vajinal doğum yapması da basıncı arttıran faktörlerden birisidir. Doğum sırasında annenin normalden fazla ıkınması zaten var olan hemoroid pakelerinin iyice şişmesine ve anüs dışına çıkmasına neden olur.

Vajinal Doğum Hemoroidi Artırır mı?

Hamilelik döneminde oluşan hemoroidlerin daha da şişmemesi için hastanın yapması gereken bazı konular vardır. Öncellikle hamilelik döneminde hasta kabız kalmamaya çalışmalıdır. Bunun için en başta hasta yeterli sıvı almalıdır. Biz hastalara günde 3 litre su içmesini tavsiye ediyoruz. İkinci dikkat etmesi gereken husus posa bırakan gıdalara ağırlık vermesidir. Lifli gıdaların menüye eklenmesi, öğün aralarında sebze ve meyve tüketilmesi salık verilir. Hastanın şişkinlik ve gaz yakınmalarından kurtulması için ufak ufak yürüyüş egzersizleri yapması uygun olur. Bunu hasta kendini yormayacak şekilde yapmalıdır.

Günlük 3 öğün yemeği 4 veya 5’e bölüp azar azar, sık sık tüketmesi uygun olur. Hamilelerin meyveleri sık tüketmesi dışkılamayı kolaylaştıracaktır. Bu amaçla turunçgiller, elma, armut, erik mevsimsine göre bol miktarda tüketilmelidir. Ayrıca kuru incir ve kuru erik de dışkılamayı kolaylaştıran besinlerdendir. Probiyotik olarak yoğurdun bol tüketilmesi yararlıdır. Tüm bunlar bağırsak hareketliliğini arttırır. Sağlıklı bir sindirim sistemi çalışması sağlar. Gaz yakınmaları ve şişkinlik için hamilelerin kendilerini yormayacak şekilde tempolu yürüyüşler yapması, hamileler için önerilmiş bazı egzersizleri yapması önemlidir.

Hamileler hamilelik döneminde ve sonrasında kendilerine bir tuvalet alışkanlığı edinmelidir. Biz hastalara kahvaltı sonrası dönemi tavsiye ediyoruz. Tuvalet sırasında fazla ıkınma hemoroid pakelerinin şişmesine yol açar. Ikınmaya neden olan kabızlık ortadan kaldırılırsa hasta daha kolay dışarı çıkar. Bu hem anal basıncının artmamasına ve dolaşımın daha rahat olmasına neden olur.

Hamilelikte Hemoroid Nasıl Önlenir?

Hamilelik döneminde dışarı çıkmış hemoroidler varsa hastalara oturma banyoları öneriyoruz. Hasta bir leğen içine 35-40 dereceye kadar ısıtılmış ılık su koyar. Günde 2 veya 3 kez en az 10- 15 dakika bu suda oturur. Bu sırada eliyle dışarı çıkan hemoroid pakelerini ovalayarak anüs içine iter. Böylece sfinkterlerin hemoroid üzerine olan baskısı ortadan kalkar.

Ayrıca ılık su buradaki sfinkter basıncının da azalmasını sağlar. Bu oturma banyosunu yapamayan hamileler 10-15 dakika süre ile banyoda anal bölgeye duş tutabilirler. Bu da aynı oturma banyosunun gördüğü işlevi görür. Oturma banyosundan sonra o bölgeye anestezik merhemler sürülür. Hemoroidlerin bir süre dışarı çıkmaması için anüs bir tamponla kapatılır. Bu basit önlemler artan basınca bağlı bozulan kan dolaşımını nispeten rahatlatır. Buna bağlı olarak hastanın yakınmaları azalır.

Ne Zaman Tedavi Gerekir?

Hamilelik döneminde veya lohusalığın ilk döneminde herhangi bir komplikasyon olmadıkça cerrahi tedavi veya ofis tedavilerini önermiyoruz. Hastada pakelerden birinde trombüs gelişmişse, hastada aşırı kanamalar varsa, hastada ağrıdan duramayacak durumdaysa o zaman ekstra tedavi düşünülebilir. Bu durumda hangi tedavinin yapılacağına hastanın muayenesi sonrası karar verilir. Hamilelik bitmedikçe, anal bölge basıncı azalmayacaktır.

Eğer bir tedavi yapılacaksa artısını eksisini iyi düşünmek ve hasta ile bunu paylaşmak gerekir. Biz çok gerekli olmadıkça hamilelere ofis tedavileri veya cerrahi tedai yapmıyoruz. Yukarda söylediğimiz konulara uymasını istiyoruz. Sonuç olarak hamilelikte veya doğum sonrası hemoroidler anal bölgedeki basıncın artmasıyla oluşur. Büyüyen fetüs, pelvise bası yapar ve buradaki basıncı arttırır. Bu nedenle hemoroidler hem hamilelikte ve hem de vajinal doğumlardan sonra görülen bir durumdur.

Çeşitli nedenlerle zaman zaman bu hemoroidlerde genişlemeye bağlı sarkmalar, kanamalar görülür. Bu genişlemeler aynı bacaklarda gördüğümüz varislerde görülen genişlemelere benzer. İçlerinde koyu kan bulunur. Bu hemoroidler zamanla iyice genişler ve anüsten dışarı çıkarı çıkar.

Hasta bunları eliyle anüs içine soksa bile hemen dışarı çıkar. Artık 4. Derece hemoridlerden bahsedilir. Bunlar hastada kötü his, kanama, ağrı, külotta kirli akıntı oluşturur. Band ligasyonu genelde bu tür 3. ve 4. Derece hemoroidlerde kullanılan bir yöntem değildir. Daha çok 2. Derece hemoroidlerde kullanılmaktadır. 2. Derece hemoroidlerde anüsten çıkan herhangi bir hemoroid pakesi yoktur.

Hastada ağrı, zaman zaman kanamalar görülür. Yapılan proktolojik muayenede anüs içinde şişmiş hemoroid pakeleri görülür. İşte bu durumdaki pakelerde uygulanan ve daha iyi sonuç alınan bir yöntemdir.

Band Ligasyonu Öncesi Hazırlık ve Anestezi

İşlem için özel bir cihazla ve bir aspiratöre ihtiyaç vardır. Ağrısız bir işlem olmasına rağmen biz gene hastanın herhangi bir rahatsızlık duymaması için lokal anestezi yapmaktayız. Hasta proktoloji masasına diz dirsek pozisyonunda yatırılır. Önce o bölgenin tıraşı yapılır. Daha sonra lokal anestezi uygulanır. Anestezinin tutması için 10 dakika beklenir.

Band Ligasyonu Uygulama Aşamaları

Sonra hastaya bir anoskop uygulanır. Burada uygulanan anoskopun bir tarafının açık olması işlemin daha kolay yapılmasını sağlar. Anoskop yardımıyla hemoroid pakesi görüntülenir. Sonra aletin haznesi hemoroid pakesinin üzerine getirilir. Ve aletin diğer ucundaki aspiratör çalıştırılarak pakenin aletin haznesine yerleştirilmesi sağlanır. Aletin üzerindeki delik aspiratörden gelen emme basıncının ayarlanmasını sağlar.

Hemoroid pakesi hazne içinde iyice alındıktan sonra aletin tabancası ateşlenir ve daha önceden alete takılmış lastik bant hemoroid pakesinin boynuna yerleştirilir. Bandın yerleştirilmesinden sonra hasta taburcu edilir. Hastaya taburculuk sırasında bazı önerilerde bulunulur. Hastanın bu süre sırasında oturma banyoları yapması önerilir. Biz hastalara bu dönemde koruyucu bir antibiyotik, kabız kalmaması için laksatif ve diosmin içeren damar dolaşımını gücendirecek damar duvar bütünlüğünü arttıracak bir preparat vermekteyiz.

Band Ligasyonu Sonrası Bakım ve İyileşme

Band ligasyon yapılan hastalarda ağrı oluşmaz. Çünkü bant dişli çizgi denilen kısmın üst kısmına uygulanmaktadır. Bu bölge ağrı sinirlerinin olmadığı, ağrısız bir bölgedir. Eğer işlem sırasında ve sonrasında hastada şiddetli ağrı varsa işlem yanlış yere uygulanmış demektir. Bu tür hastalar tekrar kontrol edilmeli ve gerekirse genel anestezi altında acilen operasyona alınmalıdırlar. İşlem sonrası normalde ağrı oluşmadığından hastaya herhangi bir ağrı kesici vermeye gerek yoktur. Band ligasyon yapıldıktan sonra hasta gönderilir ve hastanın takip süresi başlar. Bu sürede hastada herhangi bir ağrı oluşmamalıdır.

Bant yaklaşık 5-7 gün içinde düşer. Burada bant konulan hemoroidtte beslenme bozulur bir nekroz ve çürüme oluşur. Bu çürüme sonrası da bant düşer. Hasta Bunu dışkılama sırasında dışarı atar. Bu safhada hastada bazen hafif bir kanama olabilir. Bu durumun hastanın endişelenmemesi için baştan söylenmesi gerekir. Bu sırada hastanın herhangi bir enfeksiyon riskine karşılık antibiyotik almasında yarar vardır. Bant düştükten sonra nekroze olmuş hemoroid küçülmeye ve fibrozis dediğimiz sertleşmeler olmaya başlar. İyileşme sürecine girmişizdir. Bu fibrozis bir nedbe dokusu oluşuyla sonlanır. Artık hemoroid iyice arkadaki yapılara yapışmış ve iyileşmiştir. Bunu işlemden 2,3 hafta sonra yapılacak anoskop muayenesi sırasında görebiliriz.

Band ligosyonu uygulanan hastaların bazılarında işlemin ilk haftası içinde hemoroidlerde şişmeler, hatta anüsten dışarı çıkan ödemli hemoroidler görülebilir. Böyle bir kompilasyonla karşılaşılan vakalarda hastalara oturma banyoları verilir. Antibiyotikle birlikte hastaların ağrı kesici kullanmaları önerilir ayrıca diosmin içeren ilaçlar, damar duvarını güçlendirici ilaçlar tedaviye eklenir. Hangi yöntem uygulanırsa uygulanırsın hemoroid nedeniyle işlem görmüş tüm hastaların baharatlı gıdalardan uzak durması gerekir.

Hastalara posa bırakan lifli gıdalar önerilir. Hastaların tuvalet alışkanlıklarını düzeltmeleri istenir. Özellikle kabızlık çeken hastalarda hemoroid tedavisi süresince laksatif kullanmalarında yarar vardır. Bir diğer önemli konu hastaların yeterli su alması sağlanmalıdır. Biz hastalarımıza günde en az 3 litre su içmelerini tasviye ediyoruz. Hemoroidlerin genelde kötü beslenme alışkanlıklarıyla, kötü tuvalet adetleriyle kötüleştiğini unutmamalıdır. Bunlara uyulması yapılan işlemin başarısını arttıracaktır.

Komplikasyonlar, Önlemler ve Sonuç

Her yöntemde olduğu gibi band ligasyonda da birçok yararların yanı sıra birtakım riskler de vardır. Bant eğer hemoroid pakesine doğru şekilde uygulandıysa herhangi bir risk söz konusu değildir. Biz genelde işlem öncesi lokal anestezi yapmaktayız. Ama sedasyon uygulanarak da işlem yapılabilir. Yalnız sedasyon uygulanan hastaların bir süre hastanede kalması gerekir. İşlem sırasında en çok rastlanan komplikasyon bandın yanlış yere uygulanmasıdır. Bant dişli çizgi (dentatline) denilen kısmın üst kısmına uygulanmalıdır. Bu çizginin altına yapılacak bant uygulaması ile bu bölgenin ağrıya duyarlı olması nedeniyle hasta şiddetli ağrı duyar. Bu ağrı işlemden sonra gittikçe şiddetlenir. Bu da hastada bir sorun olduğunu gösterir.

Bu tür hastalar tekrar muayene edilip bant yanlış yerdeyse bandın çıkarılması gerekir. Bu komplikasyon oluşursa sonraki işlemler genel anestezi altında yapılmalıdır. İşlem öncesi hastalardan iyi bir anamnez alınmalıdır. Kan sulandırıcı ilaç kullanan hastalarda bu ilaçların 5-7 gün önceden kesilmesi gerekir. Kesildikten sonra gerekli laboratuvar testleri yapılarak bir kanama komplikasyonu önlenir. Bu yapılmazsa 5-7 gün içinde hemoroidin çürümesiyle birlikte aşırı kanamalar gözlenebilir. Dikkatli olmalıdır.

Hemoroidlerde uygulanacak tedavisi muayene sırasında kararlaştırılır. Hastanın yaşı, cinsiyeti hastalığın derecesi şikâyetlerinin derecesi, yandaş hastalığının olup olmadığı yöntem seçiminde çok önemlidir. Her hastaya aynı yöntemi kullanmak şeklinde bir durum yoktur. Hangi tedavinin uygulanacağı hekim hasta ilişkisi sonucu kararlaştırılır. Sonuç olarak lastik band ligasyonu hemoroid pakesinin boğulma işlemidir. Uygun vakalarda uygulanabilir. 5-7 gün içinde bant konulan hemoroid pakesi düşer. Hastada herhangi bir acı oluşmaz.