Kıl Batması Neden Olur ve Kimlerde Görülür?

Kadınlarda kıl batması çoğunlukla ağda nedeniyle ortaya çıkar. Ağda sonrası tıkanan kıl kökü, yeni çıkan kıla geçit vermez ve kıl deri altında büyür. Bu durum enfeksiyon, kızarıklık ve ağrıya yol açar. Erkeklerde ise tıraş sırasında kesilen kıllar yeniden çıkarken orifisin tıkanması sonucu cilt altında kalabilir. Bu nedenle erkeklerde kıl batması genellikle yüzde görülür.

Kıl Dönmesi Nasıl Oluşur ve Hangi Bölgelerde Görülür?

Kıl dönmesi, enseden veya baştan dökülen bir kılın kuyruk sokumundaki (intergluteal) bölgeye yapışmasıyla başlar. Terleme ve sürekli oturma sonucu bu kıl cilt altına girer. Vücut, bu kıla yabancı cisim tepkisi verir ve çevresini yalancı bir kapsülle sarar. Zamanla kapsül içi salgı birikerek enfeksiyon ve apseye dönüşebilir. Kıl dönmesi, genellikle erkeklerde, özellikle kıllı, yağlı ciltli ve kilolu kişilerde görülür. Bu durum, ciddi rahatsızlık yaratabilir ve kıl dönmesi tedavisi gerektirir.

Kıl Batması ve Kıl Dönmesi Nasıl Tedavi Edilir?

Kıl batmasını önlemenin en etkili yolu, tıraş veya ağda öncesi cildi ılık suyla yumuşatmak ve kese yapmaktır. Böylece kıl delikleri açılarak batık riski azalır. Erkekler tıraş öncesi yüzlerini ılık suyla yıkamalı veya ılık kompres uygulamalıdır. Mevcut batıklar antiseptik solüsyonla temizlenmeli, gerekirse sağlık kuruluşunda radyofrekans ile çıkarılmalıdır.

Kıl dönmelerinde ise erken dönemde yapılan ofis tedavileriyle ameliyatsız iyileşme mümkündür. İlerlemiş ve enfekte vakalarda cerrahi müdahale gerekir. Cerrahi tedavi yöntemi, hastalığın derecesine göre değişir. Erken vakalarda mikro sinüsektomi veya lazer ablasyon gibi işlemler uygulanabilir.

Kıl Batması ve Kıl Dönmesini Önlemek İçin Nelere Dikkat Edilmeli?

Kıl batması, özellikle ağda veya kuru tıraş sonrası görüldüğü için bu işlemler öncesinde cilt bakımına özen gösterilmelidir. Cildin nemli tutulması, ölü hücrelerin uzaklaştırılması ve hijyen kurallarına dikkat edilmesi batık oluşumunu engeller. Kıl dönmesinde ise oturma süresinin azaltılması, bölgenin kuru tutulması ve aşırı terlemenin önlenmesi önemlidir.

Her iki durumda da erken teşhis ve uygun tedavi, hem ağrının hem de tekrarlama riskinin önüne geçer.

Kronik Kıl Dönmesi ve Belirtileri

Tedavi edilmemiş vakalarda sinüs pilonidalis kronikleşir. Her atakta intergluteal bölgede bir delik oluşur ve kıl dönmesi belirtisi olarak buradan kokulu, sarı akıntı gelir. Ağrı azalsa da hastalık zaman zaman nüks eder. Bu dönemde hastalar genellikle kendi kendine iyileşme bekler ancak kronikleşen vakalarda profesyonel müdahale gerekir.

Ameliyatsız Kıl Dönmesi Tedavi Yöntemleri

Kronik vakalarda, hastalığın ilerlemediği durumlarda ameliyatsız yöntemler tercih edilebilir. Bunlardan en yaygın olanı kristalize fenol tedavisidir. Bu yöntemde sinüs içindeki kıllar temizlenir, ardından kristalize fenol uygulanarak yalancı kapsül yakılır ve sinüs yolu skleroze edilir. Ancak çoklu sinüs trakti olan, enfekte veya nüks etmiş vakalarda fenol etkisizdir.

Diğer bir yöntem ise lazer tedavisidir. Lazer probu sinüs içine yerleştirilip yavaşça geri çekilerek sinüs hattı yakılır. İşlem lokal anestezi altında yapılır, ağrısızdır ve estetik açıdan iz bırakmaz. Ayrıca fibrin tıkacı yöntemi de sinüs boşluğunu doldurarak kapanmasını sağlar, ancak günümüzde nadiren kullanılmaktadır. Bu yöntemlerin uygulanabilmesi için hastalığın enfekte olmamış ve erken evrede olması gerekir.

Cerrahi Müdahale Gerektiren Durumlar

Ameliyatsız tedaviye yanıt vermeyen, nüks etmiş veya komplike sinüs pilonidalis vakalarında cerrahi yöntemler uygulanır. En etkili tekniklerden biri mikro sinüsektomidir. Lokal anestezi altında yapılan bu işlemde hasta aynı gün taburcu olabilir ve kısa sürede normal yaşantısına döner.

Kıl Dönmesi İçin Uygun Tedavi Seçimi

Tedavi yöntemi hastalığın evresine, sinüs sayısına ve enfeksiyon durumuna göre belirlenir. Enfekte vakalarda ameliyatsız yöntemler kullanılmamalıdır; aksi halde enfeksiyon ilerleyebilir. Bu nedenle doğru tanı ve hasta-hekim iş birliği ile en uygun tedavi planlanmalıdır.

Hastada şiddetli bir ağrı gelişir. Hastanın oturması, yürümesi ağrılıdır. Bu arada apsenin diğer sistematik belirtileri de görülmeye başlar. Bunlar ateş, halsizlik, yorgunluk gibi yakınmalardır. Apsenin üzerindeki cilt gergin kırmızı üzerine basmakla ağrılıdır.

Tanı ve Teşhis Koyulması

Tanı genelde kolaydır. Kuyruk sokumunda ağrılı, üzeri kızarık şişmiş bir kitle gözlenir. Hasta zor yürür. Kuşkulu durumlarda yumuşak doku US yapılabilir. Fakat çoğu vakada buna gerek kalmaz. Sinüs pilonidolis apsesi her yaşta görülebilecek bir durumdur. Erkenden tedavi edilmeyen, drenajı bozulmuş kıl dönmelerinde sıkça görülen bir durumdur. Erkeklerde 3 kat daha fazla görülmektedir.

Tedavi her apse gibi bununda erkenden drenajıdır. Fakat bu drenaj diğer apseler gibi küçük bir kesi ile apsenin boşaltılması şeklinde olmamalıdır. Böyle yapılacak bir işlem aynı zamanda kıl dönmesini tedavi etmez. Bu şekilde yapılırsa mutlaka 2. Bir operasyona gerek duyulur ve 2. Operasyonla kıl dönmesi ortadan kaldırılmaya çalışılır. Aslında Sinüs pilonidolis vakalarında apse bir şanstır. Doğru yapılan bir girişimle sorun tamamen ortadan kaldırılabilir. Burada yapılacak işlem kaynayan bir tencere suyun kapağının açılmasıdır. Böylece hem apse ve hem de yalancı kist içeriği ortadan kaldırılacak sorun kökten çözümlenecektir.

Hasta diz dirsek pozisyonunda yatırılır. Anestezi sonrası apsenin çevresini içine alacak şekilde eliptik bir insizyonla girişimde bulunur. Bunda dikkat edilecek konu varsa önceki sinüs ağızlarının da kesi içine alınmasıdır. Sınırlar tam saptanmazsa yumuşak doku US’dan yararlanılabilir. Eliptik insizyonla tabiri caizce tencerenin kapağı açılır. Apse boşaltılır. Loj kürete edilir. Serum fizyolojik ve batticonla yıkanır. Sonra kanama kontrolü yapılır. Geriye kalan loj steril gazlarla kapatılır ve yara sekonder iyileşmeye bırakılır. Hasta ertesi gün bu pansumanı açar ve oluşan loju sabunlu su ile yıkar. Sonra gene içine steril gazlar koyarak pansuman yapar. Bu lojun tamamen kapanması 1,5-2 ayı bulur. Fakat iyileşme sağlandıktan sonra kıl dönmesi olayı bitmiştir. 2. Bir operasyona gerek kalmaz, başarı oranı %90-95’dir.

Bu oluğa yerleşen kıl tenle veya hareket sırasındaki emme kuvveti ile cilt altına kolayca girer. Bu kanalın dar ve uzun olması kılın yuvarlanmasını kolaylaştırır. kuyruk sokumu dışında koltuk altında, göbek çukurunda da kıl dönmesine rastlanmaktadır. Özellikle göbek çukurunun derin olması ve çok kıllı olması burada da kılların yuvarlanmasın neden olabilir. Bunun oluşturan nedenlerde bir diğeride göbek hijyeninin iyi yapılmamasıdır. Özellikle çukur göbeği olanlarda hijyen çok önemlidir. Kıl dönmelerinde bir diğer kolaylaştırıcı faktör obezite ve aşırı terlemedir.

Kilolu Kişiler Risk Altında mı?

Kilolu kişilerde arkadaki kalçaların arasındaki oluk daha derindir ve kalçalar birbirinin üzerine katlanınca orada derin bir oluk oluşur. Buradaki kıllarda vakum etkisini daha fazla olmaktadır.  Birde bu tür kişiler oturarak çalışıyorlarsa sorun daha fazla olur. Vücut kıllarının kalın ve sert olmasında kıl dönmelerine daha fazla neden olur. Bu durum birazda kalıtsal olarak aileden gelir. Bu ailelerde kıl dönmelerinin erkeklerde fazla görülmesinin nedeni budur. Kıl dönmeleri genelde oturarak çalışmalarda daha fazla görülmektedir. Şöforler, pilotlar, büro elemanları risk gruplarını oluşturur. II. Dünya savaşın sırasında kıl dönmeleri en çok jeep kullanan askerlerde görülmüştür. Bu nedenle bu hastalığa jeep hastalığı denmiştir. Bayanlarda kıl dönmeleri dar giyinenlerde, büyük kalçalılarda görülen bir durumdur.

Dar giysiler sürtünmeyi ve terlemeyi arttırmaktadır. Bunun dışında kişinin hijyen kültürüde önemlidir. Düzenli ve sık banyo yapanlarda, kişisel hijyene dikkat edenlerde sinüs polinidalis oluşumunu daha azdır. Özellikle göbek temizliği bu banyolarda dikkat edilecek diğer bir konudur. Kıl dönmesinde tanı kolaydır. Kuşkulu vakalarda yumuşak doku us yapılabilir. Kıl dönmelerinin kendi kendine geçmesinin beklemek olayın kronikleşmesinden başka bir işe yaramaz.

Kıl Dönmesi Tedavisi Nasıl Olmalı?

Tek tedavisi cerrahidir. Erken vaklarda en iyi yöntem microsinüsektomi denilen yöntemdir.  Ameliyat dışı sklerozan madde enjeksiyonu, kriotrapi gümüş nitrat ile yakma gibi yöntemlerinde başarı çok azdır. Bunlarda nüks kaçınılmazdır. sklerozan madde olarak kullanılan %80 lik fenol çok yakıcı bir maddedir. Uygulanırken cilde teması ciddi yanıklara neden olabilir. Erken vakalarda yapılacak işlem microsinüsektomidir. Lokal anestezi altında yapılan yaklaşık 10 dakika süren bir işlemdir. İşlem sonrası hasta hemen işinin başına dönebilir. Herhangi bir istirahat gerekmez. Komplike vakalarda hastanın durumuna göre hareket etmelidir. Bunda cerrahın tecrübesi çok önemlidir.

Jeep Hastalığı Nedir?

Cilt içine giren kıl burada yavaş yavaş reaksiyona neden olmaya başlar. Çünkü artık vücut bu kendi kılı veya saçını yabancı bir cisim gibi algılamaktadır. Bu kıla karşı vücut yabancı cisim reaksiyonu gösterir. Bu reaksiyon başlangıçta yalancı kapsül içinde sıvı toplanması şeklindedir. Bu yabancı cisim izole edilmeye çalışılır. Bu sıvı toplanması gittikçe artar. Hasta o bölgede bir şişlik, bazen gerilmeye bağlı ağrı hissetmeye başlar. Bu anormal sıvı birikimi bir süre sonra oluşan bir delikten akmaya başlar. Artık kıl dönmesi tablosu bundan sonra başlamıştır. Hastanın iç çamaşırları sürekli kirlenir. Hasta arada bir ağırlık bir ağrı hisseder. Bazen bu oluşan drenaj deliği kapanır. Sıvı tekrar birikmeye başlar ve bir süre sonrada enfekte olur, apseleşir. Bu dönemde şiddetli bir ağrı başlar. Hasta oturması, yürümesi ağrılıdır. Şişliğin üzeri kızarık ve basmakla ağrılıdır. Bu durumda olan hastalarda acil cerrahi girişim gerekir. Çoğu yerde buna Jeep hastalığı da denir.

Kıl dönmelerine en çok baş ve sırttan dökülen kıllar neden olur. Bazen göbek çukuruna yuvalanan kıl yine burada da cilt altına girerek kronik enfeksiyona neden olur. Kıl dönmeleri çoğu hastada bu kadar vahim seyretmez. Akıntılarla yıllarca yaşayan, bunu önemseyen hastalar vardır. Kıl dönmelerinde ilk olarak o bölgede bir şişlik fark edilir. Enfekte olmuş durumlarda bu şişliğin üzerine basmakla ağrı ve hassasiyet duyulur. Üzerindeki cilt kırmızıdır. Akıntılar bir süre sonra kokulu olmaya başlar. Bu durum hasta ve çevresini çok rahatsız eder. Bir süre sonrada enfeksiyon ilerledikçe ağrı, ateş, halsizlik, bulantı gibi yakınmalar tabloya eklenir.

Kıl Dönmesi Herkeste Farklı Etki Gösterebilir

Kıl dönmesi belirtileri kişiye göre çok çeşitli klinik tablolarla karşımıza çıkabilir. Apseli vakalarda gecikilirse apse kendiliğinden açılabilir. İrin boşalır ve hastanın bir nebze ağrıları azalır. Fakat bu durumdan sonra kronik bir sinüs pilonidalis tablosu oluşur. Sinüs bir cilde açılan diğer taraftan apse posu ile alakalı bir yoldur. Sinüs ağızları hastalığın nüks etme durumuna göre çeşitli sayılarda olabilir.

Vücuttaki kıl miktarının fazla olması, kalçalar arasındaki oluğun dar ve derin olması, fazla miktarda terleme, oturarak çalışanlarda buradaki kılların travmaya maruz kalması, şişmanlık kolaylaştırıcı faktör olarak sayabileceğimiz konulardır.

Son olarak kıl dönmeleri kendi kendine geçecek bir hastalık değildir. Mutlaka tedavi olmalıdır.

15-30 yaşları arasında sıktır ve en çok kuyruk sokumunda görülür. Bunun dışında kasıklarda, koltuk altlarında da görülebilir. Erkenden tedavi edilmezse hastalık ilerler ve çok komplike bir hal alabilir. Uzun yıllar devam etmesi kronik tahrişe bağlı bazı cilt kanserlerine yol açabilir.

Vücuttan kopan kıl, saç veya bir giysi ipliği gluteuslar arasındaki olukta terle yapışır. Sonra yürürken oluşan testere hareketi ile bunlar cilt içine girmeye başlar. Bu dönemden sonra bu kıllar artık vücut için yabancı bir cisimdir. Burada reaksiyona neden olur. O bölgede yabancı bir kapsül oluşur ve içinde sıvı birikir. Bu sıvı arttıkça hasta o bölgede bir şişlik, bir dolgunluk hissetmeye başlar. Otururken o bölgede bir rahatsızlık duymaya başlar. Bir süre sonra bu sıvı kendine bir yol bulur ve bir delikten akmaya başlar.

Kıl Dönmesi Ağrı Yapar mı?

Bu dönemde şişlik azalır fakat sürekli bir akıntı vardır. Hastanın iç çamaşırları sürekli kirlenir. Bu sıvı bazen açılamaz, şişlik artar ve bir şekilde enfekte olarak apseleşir. Bu dönemde hastada şiddetli ağrı vardır. Hasta oturamaz, yürümesi bile ağrılıdır. Acil müdahale gerekir. Hastada apseye bağlı ateş, halsizlik yakınmaları da olabilir. Apse drene edilirse kısa sürede ağrı kaybolur. Sıvının veya apsenin boşalmasına bağlı her seferinde başka bir delik ( sinüs ağzı ) oluşabilir. Muayene sırasında hastada birkaç tane delik görülebilir. Hastalığın süresi uzadıkça oluşan delikler artabilir. Bazen bu sıvı cilt altında çeşitli yönlere doğru dağılabilir. Bu durumda olay komplike hale gelir.

Hastalarda en başta akıntı ızdırap vericidir. Hastaların iç çamaşırlarında sürekli ıslaklık vardır. Hoş olmayan bir koku hastayı ve çevresini rahatsız eder. Hasta otururken ağrı duyar. O bölgede bazen kaşıntılarda olabilir.

Kıl Dönmesinde Kuşkulu Vakalar

Kuşkulu vakalarda yumuşak doku US tetkiki yapılabilir. Bunun da doku içindeki sıvı koleksiyonu varsa apse ve sinüs yolu tam olarak görülür. Tedavi ona göre planlanır. Çoğu vakada tanı kolaydır. Diz-dirsek pozisyonunda iki gluteal kıvrım arasında ve kuyruk sokumu üzerinde sinüs delikleri görülebilir. Apseli vakalarda apse üzerine basmakla hasta çok şiddetli ağrı duyar. Üzerindeki deri sıcaktır ve incedir.

Tedavi kişiye göre değişir. Hastalığın erken dönemlerinde mikrosinüsektomi seçkin tedavidir. Lokal anestezi altında yapılır. Önce lazerle o bölgenin epilasyonu yapılır. Sonra saha hazırlandıktan sonra lokal anestezi yapılır. Sinüs yolu mikrosinüsektomi yöntemi ile yalancı kapsülü ile birlikte çıkarılır. Yaklaşık 10 dakika süren kısa bir işlemdir. İşlem sonrası hasta hemen işinin başına dönebilir. İş ve güç kaybı oluşturamaz.

Daha komplike vakalarda cerrahın bu konuda tecrübesi önemlidir. Çeşitli tekniklerle hastalıklı doku çıkarılır.

Kıl dönmesi zemininde bir cilt kanseri olan epidermoid karsinom görülebilir. Bu kıl dönmesinden gelişmeyip buradaki ciltten gelişen bir kanserdir. Bu kanser cildin epidermis denen üst tabakasındaki hücrelerden kaynaklanır. Oluşumunda en büyük etken güneş ışınlarıdır. Kuyruk sokumunun ise güneş ışınlarına maruz kalma olasılığı çok az olduğundan tabi ki görülme olasılığı çok azalmaktadır. Bunun dışında tütün, kronik ülserasyonlar (yanık, varis), skar dokuları (kronik enfeksiyonun, çeşitli kimyasallar/arsenik, katran, petrol türevleri), yüksek ısı, iyonize radyasyon, immun yetmezlikte bu kanserin oluşumuna yol açabilir. Bu nedenler arasında sinüs pilonidalisin tedavi edilmeyip arada bir nedbe dokusu oluşması bu bölgeye yapılan radyasyonlar veya bu bölgenin yüksek ısıya maruz kalması kanser gelişmesine neden olabilir.

Kıl dönmesi zemininde gelişen epidermoid karsinomun çok spesifik bir görüntüsü yoktur. Genellikle önce yerel bir sertlik oluşur. Bu sertlik zamanla yerini akan, sulanan ve zaman zaman kanayan ülserlere bırakır. Tümörün sınırları çok net değildir. Oluşan ülserler sürekli kanar, yapılan lokal tedaviye cevap vermez. Kıl dönmesinde üzerinde hızla gelişen bir sertlik, kanama olan deri görülürse bunun kanser öncesi bir lezyon olabileceği düşünülmeli ve mutlaka biopsi alınmalıdır.

Kıl dönmesi olan hastalarda sinüs ve çevresi total olarak çıkarılsa bile çevrede sertliğin devam ettiği, açılan yerin kapatılması sırasında cildin esnekliğini kaybettiği, dikişlerin zor geçtiği görülür. Cildi yaklaştırmak bazı vakalarda mümkün olmaz. Bu durum bazen sinüs plonidalis apsesinin tedavisi sırasında da görülebilir. Fakat apsede lay-open denilen teknik kullanılır. Apse ve alttaki yalancı kapsülle çevrili kıl yumağı total olarak çıkarılır. Daha sonra yara kürete edilip, yıkanarak açık bırakılır. Burda da yara dudaklarında kanamalı, sertlik vardır. Fakat bu sertlik mevcut enfeksiyonun yol açtığı ödeme bağlıdır. Kanama kontrolü zor oluyorsa marsupiyalizasyon yapılabilir.

Kanserli vakaların erkenden tanınması için sinüs pilonidalisin erkenden cerrahi olarak tedavi edilmesi ve çıkan parçanın histopatolojik teşhisinin konulması gerekir. Çoğu yerde çıkarılan parça patolojiye gönderilmediğinden bu kanserler gözden kaçmakta, geç dönemde yakalanan hastalarda kesin tedavi yapılamamaktadır.

Epidermoid kanserler dışında bu bölgede malign melenomlar da görülebilir. Bu benlerden gelişen kanserlerdir. Çok hızlı ilerlerler. Tanı konulduklarında çoğu kez tedavi şansını yitirmişlerdir. Çok kısa sürede metastaz yaparlar.

Sinüs plonidalis operasyonundan sonra çıkan parçanın patolojik tetkikinde epidermoid karsinom gelen vakalarda hasta metastaz yönünden araştırılır. Bunun için tüm vücut tomografisi, sintigrafi ve o bölgenin MR tetkiki yapılır. Tümörün anüs, kuyruk sokumu kemiği, yumuşak dokuya yayılıp yayılmadığına bakılır. Eğer hasta kıl dönmesi nedeniyle ameliyat edilmiş ise yeniden ameliyata alınır. Tümör çevre normal doku ile birlikte çıkarılır. Anüse ve alttaki kuyruk sokumu kemiğine yayılım varsa buralarda çıkarılır. Hastaya miles operasyonu + kalıcı kolostomi yapılır. Hastalara ameliyat sonu kemoterapi uygulanır. Radyoterapi vakasına göre bazı hastalara uygulanabilir.

Kıl Dönmesi Nerede Görülür?

Kıl dönmesi %90-95 kuyruk sokumunda görülür. Bazen nadiren göbekte, koltuk altında da görülebilir. Daha çok erkeklerde görülür.15-40 yaş arasında pik yapar. Kıl yoğunluğu fazla ve aşırı kilolularda görülme olasılığı artar. Daha çok uzun süre oturarak çalışanlarda (şoför, öğrenci vb.) sıktır. Bayanların cildi hassas olduğundan bunlarda kıl dönmesine saç teli, elbise tozları, tüyler yol açabilir.

Hastalarda makat bölgesinde pis bir koku ve akıntı mevcuttur. Kuyruk sokumunda şişlik ve ağrı vardır. Bazı vakalarda kuyruk sokumunda bir veya birkaç tane delik görülebilir.

Tedavide uygun vakalarda günümüzde mikrosinüsektomi operasyonu uygulanmaktadır. Bu yöntemde hastalar aynı gün işinin başına dönebilirler. Klasik yöntemlerde nüks oranı %40’a kadar çıkarken bu yöntemde %5’i geçmez. Çok küçük bir alanda çalışılmaktadır ve hastaya verilen zarar minimumdur. Çok az doku çıkarıldığından geride ölü boşluk bırakılmamaktadır.

Kıl Dönmesi ve Tedavisi Hakkında Merak Edilenler

Nüks Eder mi? Ne Gibi Önlem Alınmalı?
Kıl dönmesi nüks edebilir. Hastalığın zorluk derecesine göre seçilecek tedavi yöntemi belirlenmelidir. Bunda cerrahın tercübesi de önemlidir.

Operasyon Sonrası Süreç Nasıldır?
Operasyon sonrası hasta hemen işinin başına dönebilir. Günlük yaşamı bozulmaz.

En Belirgin Özelliği Nedir?
Oturarak çalışanlarda, şişmanlarda, çok kıllı olanlarda fazla görülür. Bunlardan sakınmak gerekir.

Kıl Dönmesinden Korunmak Mümkün mü?
En belirgin özelliği o bölgede oluşan sürekli akıntı ve ağrıdır.

Kıl Dönmesi Oluşma Riskini Arttıran Faktörler
Hijyene dikkat etmeyenlerde, fazla terleyenlerde, sürekli oturanlarda oluşma riski fazladır.

Hastalara işlem lokal anestezi altında yapılır. Bunun sonucu spiral anestezide görülen komplikasyonlar görülmez. Hastanın 5-6 saat hastanede kalması gerekmez. İdrar reaksiyonu olmadığından sonda takmaya ihtiyaç yoktur. Ayrıca klasik ameliyatlarda kullanılan hemovac drenler bunlarda kullanılmaz. Bu hastalar günlük işlerine dönebildikleri gibi ertesi günü banyolarını yapabilirler. Denize ve havuza girebilirler. Hastalara rahat oturabilmeleri için birkaç tane retansiyon sütürü konur.

Mikrosinüsektomi Yöntemiyle Tedavi

Mikrosinüsektomi için hastalara önce epilasyon yapılır. O bölge traş edilir ve lazer ile epilasyona tabi tutulur. Bu işlem bittikten sonra operasyon odasına alınır. Steril koşullarda örtüldükten sonra lokal anestezi yapılır. 5-10 dakika lokal anestezinin tutması beklenir. Sonra sinüsün olduğu bölge yaklaşık 2cm’lik bir kesiyle çıkarılır. Kanama kontrolü yapılır. Sonra altta ölü boşluk kalmayacak şekilde açılan bölge içeriden itibaren tabaka tabaka kapatılır. En son cilde birkaç tane retansiyon sutürü konur ve işleme son verilir. Hasta 10 dakika sonra evine gönderilir. Hasta ertesi günü konulmuş olan pansumanı kaldırır ve operasyon yerini sabah-akşam sabunlu su ile yıkar. 10 gün sonra kontrole gelir ve bu sırada konulmuş olan retansiyon sutürleri alınır. Hasta 1 ay sonra yeniden kontrole çağırılarak herhangi bir problem olup olmadığına bakılır.

Kıl dönmesinin tedavisi cerrahidir. Ayrıca sinüs yolunun sklerozan bir madde ile kapatılmasına dayanan fenol ve gümüş nitrat gibi kimyasal maddelerle uygulanan tedaviler vardır. Tedavinin başarısı hekimin spesifik olarak bu işle uğraşmasına bağlıdır. Çünkü operasyon sırasında kıl yumağı, çevresindeki yalancı kapsül ile birlikte çıkarılmalıdır. Ayrıca oluşan boşluğun tam olarak kapatılması gerekir. Kıl dönmesi tedavisinde şimdiye dek çok çeşitli yöntemler kullanılmıştır. Ama hepsinde ana prensip hastalıklı dokunun çıkarılması, oluşan boşluğun uygun şekilde kapatılmasıdır.

Sinüs pilonidalis apselerinde tedavi tüm apselerde olduğu gibi drenajdır. Apse aslında kıl dönmesi olan hastalar için bir şanstır. Cerrah doğru yaklaşımla bu şansın kullanılmasını sağlayabileceği gibi hatalı yaklaşımla hastalığın kronik hale gelmesine yol açabilir. Burada yapılacak en önemli hata apsenin basit bir kesi ile açılmasıdır. Apseyi ve üzerindeki cildi bir tencereye benzetecek olursak yapılması gereken şey tencerenin kapağının açılmasıdır. Tıp dilinde bu işleme Lay-open denir. Apsenin üstündeki cilt apse çapı kadar açılacak şekilde alt cilt-cilt altı kesisi yapılır. Apse boşluğu drenaj sonrası bir kerelik oksijenli su veya batticon, sonradan da serum fizyolojik ile yıkanır.

Bu kimyasal debridmanla kavite duvarı temizlenir. Koterle kanama odakları durdurulur. Bu arada yara kenarları kayık şeklinde açılabilir.  Bu işlemlerden sonra boşluk pansumanla kapatılır. Tedavinin hiçbir aşamasında girişim öncesi bölge antisepsisi dışında herhangi bir antiseptik solüsyon kullanılmamalıdır. Hasta bu girişimden sonra her gün duşunu alır. 2-3 ay içinde boşluk kendiliğinden dolar. Kronikleşmiş vakalarda günümüzde mikrosinüsektomi yöntemi kullanılmaktadır. Daha önceden çok çeşitli yöntemler kullanılmıştır. (Primer onarım, bascom ameliyatı, fleb ile kapama). Mikrosinüsektomi yönteminde amaç kıl yumağının çevresindeki yalancı kapsül ile birlikte mümkün olan en az doku zararı ile çıkarılmasıdır. Oluşan açıklık çok az olduğundan primer kapama sırasında altta boşluk kalmaz. Bu nedenle nüksü en az olan yöntem budur. Diğer yöntemlerde oluşan boşluk kapatılırken altta ölü boşluk kaldığından burada daha sonra serum birikmekte, bir süre sonra da apseleşip nüx etmektedir.

Mikrosinüsektomi için kliniğimiza başvuran hastaya önce lazerle epilasyon yapılır. O bölge kullardan tamamen arındırılır. Sonra hastaya lokal anestezi veya kaudal anestezi uygulanır. Bu işlemin ardından yaklaşık 2 cm’lik bir kesi ile kıl yumağı çevre yalancı kapsül ile birlikte çıkarılır. Elektrokoterle kanama kontrolü yapılır. Sonra vücut tarafından emilen dikişlerle oluşan boşluk yara dudakları karşı karşıya gelecek şekilde kapatılır. Sonra cilde birkaç tane retansiyon( gerilme) dikişi konur ve operasyona son verilir. Operasyon yeni pansumanla kapatıldıktan sonra hasta evine gönderilir. Günlük yaşama dönebilir. Hasta operasyonun ertesi günü banyosunu yapabilir.

Hasta 10 gün sonra ve 1 ay sonra kontrollere çağırılır. Yara yerindeki iyileşme yakından izlenir. Herhangi bir problemle karşılaşıldığında anında müdahale edilir. Çıkan parça patolojiye gönderilir. Gelen sonuçta kıl yumağının tam olarak yalancı kapsül ile birlikte çıkarılıp çıkarılmadığı kontrol edilir. Mikrosinüsektomi yöntemi uygun vakalarda seçkin bir yöntemdir. Nüksü en az olan yöntemdir. Kliniğimizde muayeneler ücretsizdir. Muayene sonucu sorunun çözülebileceğinden emin olabilirsiniz.

Hastalık en çok kuyruk sokumunda görülür. Bunun dışında vücudun kıvrım yerlerinde koltuk altında ve yüzde çeşitli yerlerde görülebilir.

Hastalar çoğu kez zaman zaman akıntıları olduğunu, akıntı olmadığı zamanlar sadece kuyruk sokumunda bir veya birkaç delik olduğunu, başka bir şikâyetleri olmadığını söylerler. İşte bu vakalar mikrosinüsektomi için en uygun vakalardır. Bu dönemde lokal anestezi altında yapılacak küçük bir operasyonla ilerde karşılaşabilecek bir sürü komplikasyondan korunulmuş olur.

Bazı hastalarda kuyruk sokumunda aniden gelişen şişlik, ağrı, kızarıklık oluşur. Bu vakaların çoğu önceden yukarıda anlatılan delik dışında hiçbir yakınması olmayan vakalardır. Hasta ağrı nedeni ile oturamaz. Antibiyotikler bu dönemde yarar sağlamaz ve hastanın ağrısı analjeziklerle geçmez. Bu tablo sinüs pilonidalis apsesidir. Acil operasyonu gerekir. Bu hastalarda sadece drenaj yapılırsa hastanın mutlaka 2. bir operasyonu gerekir. Kıl dönmesi tedavisi sadece insizyon ve drenaj değildir. Apse aslında kıl dönmesi olan hastalar için bir şanstır. Hekim doğru yaklaşımla bu şansın kullanılmasını sağlayabileceği gibi hatalı yaklaşımla olayın kronikleşmesine yol açabilir. Burada izlenen yol apseyi ve üzerindeki cildi tencereye benzetecek olursak yapılması gereken işlem tencerenin kapağının açılmasıdır. Bunun tıptaki adı Lay-open’dır. Apse bu şekilde açıldıktan sonra apse boşluğu temizlenir. Kürete edilir. Hasta sık sık kontrole çağırılarak yaranın sağlıklı dipten itibaren kapanması sağlanır.

Kronik vakalarda sinüs çok yaygındır. Dallanmış olabilir. Bu vakalarda mikrosinüsektomi yöntemi uygulanamaz. Bunlarda geniş eksizyon esastır. Fakat burada çoğu cerrah açılan boşluğu fleb yöntemi ile kapatmaya çalışır. Fakat fleb yönteminde altta çoğu kez ölü bir boşluk kalmaktadır. Bu boşlukta daha sonra gelişen enfeksiyon nüxlerin en büyük kaynağıdır. Bu nedenle bu hastaların yara yerinin açık bırakılması, hatta kenarlarının marsupiyalize edilmesi en uygun alternatiftir sanırım.

Bazı cerrahlar tarafından uygulanan fenol tedavisinin de nüxü fazladır. Fenol yönteminde önce iltihaplı sinüs ağızlarından kazıma işlemi uygulanır. Sonra kist içine ve kanal içine fenol veya gümüş nitrat gibi yakıcı-büzücü maddeler verilir. Yakıcı madde çevre dokuya ve dikkat edilmezse cilde zarar verebilir. Nüxü %50’den fazladır.

Ameliyat yönteminin seçimi, kişiden kişiye, doktorun bu konudaki tecrübelerine göre değişir. Erken, komplike olmamış vakalarda en uygun tedavi mikrosinüsektomidir. Operasyon lokal anestezi altında yapılır. Hastada iş ve güç kaybına yol açmaz. Nüx vakalarda veya komplike vakalarda yapılacak işlem muayene sonucu ortaya çıkacaktır.