Lipomlar orta yaş hastalığıdır. Çocuklarda görülmesi nadirdir. Lipomlar her yerde oluşabilir. Vücutta oluşan Lipom nedeni olarak; genetik faktörlerin etkisi fazladır. Ayrıca yağ bezelerinin görüldüğü yerler arasında, genellikle vücudun üst kısımlarında oluşumları daha fazladır. Boyun, omuzlar sırt ve kollar en çok görülen yerlerdir. Karın içinde de lipomlara rastlanabilir. Özellikle bağırsaklar arasında oluşan lipomlar nadirde olsa bağırsak tıkanıklıklarının nedeni olabilir.

Lipom Oluşumu

Oluşumunda genetik yatkınlık suçlanmasına rağmen tam oluşum nedenleri bilinmemektedir. En sık 40-60 yaşları arasında görülmektedir. Lipomlar ağrısız oluşumlardır. Cilt altında çeşitli büyüklüklerde elle çok kolay oynatılabilen üzerine basmakla kaçan oluşumlardır. Enfekte olmadıkları sürece üzerindeki ciltten bir kabartı dışında herhangi bir değişikliğe neden olmazlar. Bazı bireylerde genetik bozukluğa bağlı çok miktarda lipom kullanılabilir. Bu bireylerin vücudu patates tarlası gibidir. Bazı hastalıklarda da (Cowden sendromu-Gardner sendromu) bu durum görülür. Adipoza doloroza denilen hastalıklarında ise ağrılı lipomlar söz konusudur.

Karın içindeki lipomlar tesadüfen bulunan oluşumlardır. Başka bir nedenle yapılan US veya BT tetkiklerinde tesadüfen ortaya çıkmaktadırlar. Bunlarında herhangi bir yakınmaya yol açmadığı sürece tedavisi gerekmez.

Başta görülen özel bir tip yağ bezelerinin lipomla ilgisi yoktur. Bunlar kist sebase denilen yağ kistleridir. İçlerinde sebum denilen sıvı bir yağ vardır. Bu bir kapsül içindedir. Bunlarda enfenksiyon ve apseleşme görülebilir. Bunun dışında ağrısız kitlelerdir. Olduğu yerde çok yavaş büyürler.

Vücuttaki Her Şişlik Lipom mudur?

Vücutta bir şişlik fark edildiğinde mutlaka hekime muayene olmak gerekir. Çünkü bazı şişlikler bir kanser belirtisi olabilir. Yağ hücrelerinden kaynaklanan kanserlere liposarkom denir. Bunlarda büyüme hızlıdır ve serttir. Erkenden çevre dokuda yayılır. Muayene eden hekim bunu anlar ve biopsi yapılmasına karar verir.

Tanı genelde kolaydır. Fizik muayene ile %80-90 tanı konur. Muayene sırasında yumuşak, oynamakla hareketli, çeşitli büyüklüklerde kitleler görülür. Polpayon ağrılı değildir. Kuşkulu vakalarda mutlaka biyopsiye başvurulur. Burada dikkat edilecek konu biyopsi için küçük bir parça almak yerine kitlenin tamamının çıkarılması gerekir. Sonuç iyi huylu gelirse hem tanı konmuş olur, hem de hasta bu kitleden kurtulmuş olur.

Kuşkulu vakalarda, patoloji sonucu malign gelen vakalarda ek testler yapılır. Bunlar MR ve BT incelemeleri ve çeşitli kan incelemeleri içerir.

Lipomlar eğer hastayı rahatsız etmiyorsa tedavi gerekmez. Estetik olarak kötü görünen, enfekte olmuş veya hareket kusuru oluşturan lipomlar cerrahi olarak çıkarılır.

Vücuttaki diğer hücreler gibi yağ hücreleride büyüyüp, çoğalır. Kişinin genetik yapısına bağlı olarak bazı yerlerde bu hücreler aşırı çoğalır. ve yumrular oluşturur.

Lipomlar genelde 30 yaşından sonra farkedilmeye başlarlar. Çocuklarda lipom görülmesi çok nadirdir. Eğer bu bezeler enfekte olursa ağrılı  kitleler halini alır. O mobil halleri kaybolur. Sert deriye tixe bir görünüme bürünürler.

Vücudun Neresinde Gözükürler?

Yağ bezeleri en çok vücudun üst kısımlarda görülür. Boyun, omuz, gövdenin üst kısmı, sırt, kollar en sık görüldüğü yerlerdir. Bunun dışında kasların arasında, karın boşluğunda sindirim sistemi organlarında, memelerde hatta kalpte bile görülebilir. Bağırsak çevresindeki tümörlerin yaklaşık %15-20’sini lipomlar oluşturmaktadır.

Lipom oluşumunda suçlanan en büyük neden kalıtsal faktörlerdir. Lipomları olan hastalar araştırılırsa mutlaka ebeveynlerinde de lipom olduğu görülür. Bazı yayınlara göre 12. kromozom bu konuda suçlanmıştır. Bunun dışında beslenme düzeni, kişinin çeşitli metabolik hastalıkları lipom oluşumunu tetiklemektedir. Özellikle kolestrol ve trigliserid yüksekliği olan bireylerde lipom oluşumu daha fazla olmaktadır.

Vücuttaki her bezeyi yağ bezesi olarak düşünülmemelidir. Başta görülen kist sebaseler bir çeşit yağ kistleridir. Yağ dokusunda gelişen hapis liposarkomlar başlangıçta lipom gibi görülebilir. Sinirlerde köken olan nörofibromlar, epidermoid kistler, kaslarda gelişen leiomyomlar yine lipomlarla karışan kitlelerdir. Apselerde yine cilt altında şişlik oluşturur. Fakat bunlar ağrılıdır. Akut gelişir ve üzerindeki deri kırmızı ve ağrılıdır. Hastada ateşte yapabilir.Çoğu kez acilen boşaltılması gerekir.

Muayene Nasıl Olmalıdır?

Yağ bezelerinin tanısında genelde fizik muayene yeterlidir. Karın içindeki lipomlar çoğu kez tesadüfen farkedilirler. Kuşkulu vakalarda yumuşak doku US yapılmalıdır. Tanı konulamayan vakalarda biopsiye başvurulur.

Herhangi bir yakınmaya neden olmayan lipomların tedavileri gereksizdir. Lipomların estetik olarak rahatsızlık vermesi, yapılan biopsinin malign gelmesi, karın içindeki lipomların kanama veya bağırsak tıkanıklığına neden olması, kas içindeki lipomların hareket kusuru yapması durumunda cerrahi tedaviye başvurulur. Hiç bir yakınmaya neden olmayan fakat çapı 5cm’yi geçmiş lipomlarda da cerrahi tedavi yapılmalıdır. Memede yer alan ve mammografide kuşkulu kitle imajı veren lipomlarda çıkarılmalıdır.

Cerrahi işlem lokal anestezi altında yapılır. 5-10 dakikalık bir işlemdir. Herhangi bir iş ve güç kaybına neden olmaz.

Büyüklükleri çok değişkendir. Çok yavaşta olsa sürekli büyürler. Birde liposarkom denen kötü huylu yağ dokusu kanseri vardır. Bunlar hızla büyürler. Oluşumunda genetik yatkınlık önemli bir yer tutar. Anne veya babasında lipom olan çocukların lipom olma olasılığı yüksektir.

Yağ hücrelerinin fazla yağ depolamasıyla oluşan tümörlerdir. Yumuşak, mobil, iyi huylu kitlelerdir. Yağ bezelerinin çeşitli farklı türü vardır. Cilt altında bulunan, ağrısız ve hareketli çevresinde bir kapsülle ciltte ayrılmış kitleler lipom olarak değerlendirilir. Genelde başta görülen, içinde sebum denilen bir sıvı barındıran, çevresi kapsüllü gene hareketli kistlere sebase kist denir. Bunlar bir nevi yağ kistidir. Sinir lifleri, bağ dokuları ve sinir hücrelerinden oluşan neurom’lar, bağ dokusu hücrelerinden oluşan fibromlar yine bu gurupta mütalaa edilebilir.

Vücutta Yağ Bezesi Neden Çıkar?

Yağ bezelerinin çıkma nedeni hücrelerin fazla yağ depolamasıdır. Yağ bezeleri sadece cilt altında oluşmaz. Bazen eklemlerde, bağırsaklarda, sindirim sisteminde, karın boşluğunda da oluşabilir. Buralarda görülen bezelerde genelde iyi huyludur. Bağırsakta oluşanlar nadirde olsa bağırsak tıkanıklarına yol açabilir.

Teşhis kolaydır. Vücudun çeşitli yerlerinde şişlikler ele gelir. Büyüklükleri çok fazladır. Sayıları çok fazla olabilir. Bu kitleler muayene sırasında kolayca hareket ettirilebilir. El altından kaçabilirler. Yağ bezeleri ağrısız kitlelerdir. Muayene sırasında hasta herhangi bir ağrı duymaz. Fakat eğer lipom iltihaplanmış ise veya liposarkom gibi kötü huyluysa hem hareketleri kısıtlıdır hem de ağrılı kitlelerdir. Birde apselerin yaptığı şişlikler vardır. Bunlar çok ağrılıdır.

Yağ Bezesi (Lipom) Tedavisi Hakkında Merak Edilenler

Yağ Bezelerinin Riskleri Nelerdir?

Yağ bezelerinin estetik kusur dışında iltihaplanma ve hareket kusuru yapma riskleri vardır.

Göz Çevresinde Neden Olur?

Belli bir nedeni olmamakla birlikte, lipomlar vücudun her yerinde oluşabilir.

Yağ Bezesi Kanser Yapar mı?

Yağ bezeleri kansere dönmezler, tamamen zararsızdırlar. Sadece estetik açıdan problem yaratırlar.

Yağ Bezesi Tedavisi Ne Zaman Yapılmalı?

Ne kadar küçük opere edilebilirse oluşacak iz ve estetik kusur o kadar az olur.

Yağ Bezesi Ağrı Yapar mı?

Yağ bezeleri çok büyük hacme ulaşmadıkça veya iltihaplanmadıkça ağrı yapmaz.

Yağ Bezesi Nasıl Olur?

Yumuşak, deri altında oynatılabilen, ağrısız kitlelerdir.

Yağ Bezesini Kendiniz Çıkarmaya Çalışmayın!

Yağ bezelerinin sıkılması kapsülün parçalanmasına neden olur. Buda operasyonun zor olmasına ve nükse neden olur.

Basmakla üzerindeki deri yumuşaktır ve kırmızıdır. Sıcaklık vardır. Lipoma göre daha yumuşaktır. Kafada olan şekilleri yağ kisti denilen kist sebaselerdir. Bunların bir kapsülü vardır ve içinde sebum denilen jel kıvamında bir sıvı içerirler. Lipomlardan bu yönleri ile ayrılırlar. Kafa derisinde lipom pek görülmez. Lipomlar daha çok boyun, omuz, sırt ve kollarda görülür.

Lipomlar normal koşullarda kitle dışında herhangi bir yakınmaya neden olmazlar. Tek sıkıntılı tarafı bazı hastalar tarafından estetik yönden istenmemesidir.

Yağ Bezesi Tedavisi Nasıl Yapılır?

Yağ bezesi tedavisi cerrahidir. Herhangi bir ilaçla veya bitkisel ürünlerle tedavisi mümkün değildir. Hastanın lipom olan yeri steril olarak boyanarak örtülür. Sonra lokal anestezi yapılır. Lipomun üzerine eliptik bir insizyon yapılır. Lipom çevre dokudan kapsülü ile birlikte total olarak çıkarılır. Kanama kontrolü yapılarak cilt subkütan olarak kapatılır ve ciltte steril stripler konur. Hasta ertesi günü banyosunu yapabilir. 10 gün sonra kontrole çağırılır. Herhangi bir komplikasyon var mı diye bakılır. Çıkan parça mutlaka patolojiye gönderilir. Nadirde olsa liposarkom olma olasılığı vardır.

Lipom ameliyatları tarafımızdan lokal anestezi altında yaklaşık 10 dakikalık bir operasyonla alınmaktadır. Hastalar aynı gün işinin başına dönebilir. Estetik olarak onu rahatsız eden kitleden kurtulmuş olur.

Lipomların oluş nedeni hakkında kesin bir bilgi yoktur. Genetik faktörler önemlidir. Kişisel faktörlerde rol oynar. Lipomların oluşumunda asıl hücreler yağ hücreleri olduğundan hastaların kilo almasıyla bu kitleler daha hızlı büyürler. Doğumla ortaya çıkan ve gittikçe büyüyen lipomlar olabildiği gibi, sonradan oluşmuş lipomlarda vardır. Bunlarda oluştuktan sonra yıllar içinde büyür. Lipomların hemen hemen tamamına yakını iyi huyludur. Yani yalancı bir kapsül içinde oluştuğu yerde büyür. Çevreye ve uzak organlara metastazı olmaz. Çok az bir kısmı kötü huyludur. Bu kötü huylu tümörler lipomların kötüleşmesinden oluşmaz. Baştan beri kötü huylu hücrelerden kaynaklanmıştır. Bazen de oluşan bir yağ bezesinin iyi huylu diye önemsenmemesi kötü huylu bir tümörün gözden kaçmasına yol açabilir.

Lipom Tanısı Nasıl Konur?

Lipom tanısı fizik muayene ile konur. Fakat her kitle gibi lipomlarda da yumuşak doku ultrasonu yaptırmak gerekir. Kuşkulu durumlarda sarkom, liposarkom ve kist sebase gibi oluşumların ayırıcı tanısında ultrason tanımlayıcı bir tetkiktir.

Hastaların genellikle vücudunun herhangi bir yerindeki şişlik nedeni ile başvurur. Bu kitlenin yıllar içinde yavaş yavaş büyüdüğünü söyler. Enfekte olmuş durumlarda kitlenin birden büyüdüğünü, sertleştiğini ve ağrı yapmaya başladığını söyler.

Enfekte olmamış lipomlar hemen derinin altında tutularak hareket ettirebilir. Deriye yapışık değildir. Yalancı bir kapsülle çevrilidir. Fakat hastalar tarafından oynanan, sıkılan lipomların bazen bütünlüğü bozulur. Hareketsiz olabilirler. Bu durum enfekte olmuş lipomlarda da görülür.

Ayrıca adele içinde, karın boşluğunda, sindirim sistemi organlarından, meme içinde ve hatta kalpte de lipom görülebilir. Bağırsaklarda yer alan yağ bezeleri, bağırsaklardaki iyi huylu tümörlerin %15’ini oluşturur. Bunlar bazen bağırsak tıkanıklıklarına neden olabilmektedirler.

Yağ bezelerinin oluşumunda kesin bir neden yoktur. Hastanın kalıtsal durumu önemlidir. Özellikle bu konuda 12.kromozom sorumlu tutulmaktadır. Bunun dışında hastanın hayatının çeşitli dönemlerinde aldığı travmalarda bu konuda etkilidir. Yağ bezesi olan kişilerin ailesel sorgularında ailenin çeşitli bireylerinde de lipom olduğu görülür. Ailesel yatkınlığı olan kişilerin yandaş metebolik hastalıkları oluşumu arttırır. Ayrıca kişide lipoprotein, kolesterol ve trigliserid gibi kan yağları yüksekse yağ bezesi görülme olasılığı daha fazladır.

Yağ bezelerinin en çok karıştığı hastalık yağ kistleri (sebase kist)lerdir. Bunun dışında liposarkom (habis lipomlar), epidermoid kistler, leiomyom denilen adele kaynaklı tümörler ve apseler lipomla karışabilir. Yağ kistleri lipoma göre daha yumuşaktır. Tümörlerde kitle çok serttir. Apselerde o bölgede kızarıklık, ağrı ve şişlik vardır. Bazen ateş de olur. Apseler cerrahi olarak acilen boşaltılmalıdır.

Tanıda ultrasonografi yanında yumuşak doku MR tetkiklerinden yararlanılır. Fakat kesin tanı patoloji ile konar. Lipomlarda kitle tamamen çıkarılıp patolojiye gönderilir.

Lipom Tedavisi Nasıl Yapılır?

Lipom tedavisi cerrahidir. Operasyon kararı her vaka için geçerli değildir. Kozmetik olarak kötü görünen lipomlar, patoloji sonucu kötü huylu gelen kitleler, enfekte olan lipomlar, mevcut kitlenin çapının 5cm’yi aştığı durumlar cerrahiye başvurma nedenidir. Lipom çevresine önce lokal anestezi yapılır. Sonra lipomun büyüklüğüne göre eliptik bir kesi ile lipom kapsülü ile birlikte çıkarılır. Yaklaşık 5-10 dakikada biten bir operasyondur. Kliniğimizde yapılmaktadır.

Vücutta oluşan her kitle kanser değildir. Vücudun herhangi bir doku veya organında, hücrelerin aşırı çoğalması ile oluşan ve kontrolsüz büyüme eğilimi gösteren yumrular tümör olarak adlandırılır. Normalde her organın hücresi belirli bir disiplin içinde çoğalır ve işlevini bitiren hücre kendiliğinden ölür. Tümörlerde bu disiplin kaybolur. Hücreler bağımsız hareket etmeye başlar ve hızla çoğalır. Tümörlerin üremesinde herhangi bir sınırlama bulunmaz. Sınırsızca üreyen tümör hücrelerini vücutta herhangi bir mekanizma durdurmaz.

Bu büyüyen tümörler iyi huylu (selim) veya kötü huylu (habis) diye sınıflandırılır. İyi huylu (selim) tümörler olduğu yerde büyürler. Çevreye yayılmazlar ama çok büyük çaplara ulaşabilirler. Kötü huylu (habis) tümörler ise daha hızlı büyürler. Çeşitli yollarla çevreye veya vücudun uzak organlarına metastaz yaparlar. Bu kötü huylu tümörlere kanser denir. Sonuç olarak bütün kanserler aynı zamanda bir tümördür. Fakat bütün tümörler kanser şeklinde değildir.

İyi ve Kötü Huylu Lipomlar Arasındaki Farklar Nelerdir?

İyi huylu tümörler kötü huylulara göre daha yavaş büyürler. Bulunduğu organ ve dokunun dışına çıkmaz. Bahsettiğimiz polip ve lipomlarda bu gruptan tümörlerdir. Buna karşılık kötü huylu tümörler yani kanserler erkenden tedavi edilmezse vücutta hızla büyür. Bulunduğu organın sınırlarının dışına taşar. Bu hücreler vücuttaki çeşitli yolları kullanarak diğer organlara yayılabilir. Bu yollar lenf sistemi, kan dolaşımı, komşuluk yoluyla direkt bulaşma şeklinde olabilir. Böylece uzak yerlere metastaz yapar. Bu yayılma bir takım hayati organlara olursa (karaciğer, böbrek, büyük damarlar vs.) hastanın ölmesine neden olabilir.

İyi huylu tümörlerde tedavi hastalığın geliştiği organa göre değişir. Cilt altında sık görülen lipom denen yağ tümörleri küçük boyutlarda ise kozmetik olarak hastayı rahatsız etmiyorsa enfeksiyon oluşmamışsa herhangi bir girişim gerektirmez.

Kalın bağırsaklarda görülen poliplerde normalde iyi huylu tümörlerdir. Rutin yapılan kolonoskopi sırasında tesadüfen görülürler. Fakat bunların kansere dönüşme olasılıkları vardır Bu nedenle kolonoskopi sırasında fark edildiklerinde alınmalı ve patolojiye gönderilmelidirler.

Kötü huylu tümörler iyi huylu (selim) tümörlerin aksine kısa sürede büyüyüp uzak organlara metastaz yaparlar. Biopsi sonucu kötü gelen hastalarda gerekli tedavinin yapılması şarttır.

Lipomlar En Çok Nerelerde Görülür?

Lipomlar vücudun her yerinde oluşabilir. Baş, boyun, extremiteler en sık rastlanan yerlerdir. Yağ dokusu hücrelerinden oluşur. Uzak organlara iyi huylu olduklarından metastaz yapmazlar. Fakat bulundukları yerde çok büyük hacimlere ulaşabilirler. Lipomlar iltihaplanırsa çok ağrılı ve sert olurlar. Bunların nedeni belli değildir. Şişmanlık ve genetik faktörlerin etkisi vardır. Var olan lipomlar içerisinde yağ hücreleri olduğundan kilo alma ile büyürler. Doğuştan olduğu gibi herhangi bir yaşta da oluşabilirler. Lipomlar kötü huylu olmaz. Yağ tümörleri içinde kötü huylu olanlarda vardır. Fakat bunlar baştan beri kötü şekilde başlamıştır. Lipom kanserleşmez. Vücuttaki bir yağ kitlesinin iyi huylumu, kötü huylumu olduğunda ultrason tamamlayıcı bir tetkiktir. Kesin tedavi ve tanı cerrahi olarak konur. Lokal anestezi altında yapılan cerrahi girişim ile kitle total olarak çıkarılıp patolojiye gönderilir. Kitle tamamen çıkarılmazsa tekrarlayabilir.

Kalın barsak polipleri alındıktan sonra patoloji sonucuna göre hareket edilir. Genellikle kolonoskopi sırasında yapılan polipektomi yeterli bir girişimdir. Fakat bazen polip tam çıkarılamaz. O zaman daha büyük bir ameliyat gerekebilir. Bu hastalar sık aralıklarla takip edilmelidir.