Perianal fistüller genelde bu bölgede oluşan apselerden sonra görülür. Apsenin cerrahi olarak drene edilmemesi sonucu apse en kolay yerden kendini drene eder. Bu da genelde anüs içi ile dışı arasında 2. bir kanal oluşmasına neden olur. Apse drene olduktan sonra drenaj sırasında oluşan oluk kanamaya ve burada akıntı yapmaya devam eder. hastada sürekli bir akıntı oluşur. iç çamaşırları sürekli kirlenir. Bazen bu oluktan gaz geldiği de görülür. Fakat gelen akıntı dışkıya benzer ve kötü kokuludur. Hastanın yaşam kalitesini çok düşürür. Anal fistüllerin tedavisi değişiktir. Uzun zaman alır. Fistülün anüs sfinkterleri ile olan durumuna göre yapılacak tedavi değişir. Yanlış bir tedavi hastanın ömür boyu gaz-gaita kaçırmasına neden olabilir. Anal sfinkterlerle ilişkisine göre fistüllerde fistulotomi, lazer ablasyon, seton uygulaması ve çeşitli tıkaç yöntemlerinden yararlanılabilir. Kronik anal fissürlerde de makat akıntıları görülebilir.

Fissürler genelde saat 12 hizasında oluşurlar. Fissür zeminindeki enfekte granülasyon dokusundan akıntılar olmaktadır. Kronik fissürlerde tedavide amaç anal spazmın ortadan kaldırılarak fissürün iyileşmesine zemin hazırlamaktır. Bu amaçla botulinum toksini içeren preparatlar, nitrogliserin içeren merhemler kullanılabilir. Bunların yarar sağlamadığı vakalarda cerrahi olarak LİS ameliyatına başvurulur. Makat bölgesinde ağrı ve şişlik yapan bazı hastalıklarda da makat bölgesinde ıslaklık ve akıntı görülebilir. Bunlar anal hematom, tromboze hemoroid ve bu bölgenin apseleri şeklinde sayılabilir.

Anal hematom anüs cildi altında olan kanamalar sonucu görülür. Bunun da en büyük nedeni kabızlığa bağlı aşırı ıkınmadır. Ikınma sonucu oluşan basınç bu bölgedeki damarlarda çatlamalar oluşturur. Bu da cilt altında kanamalar şeklinde kendini belli eder. Oluşan pıhtı bazen kendiliğinden patlayarak bu bölgede kanama ve akıntı oluşturur. Yine bu bölgedeki basınç artması mevcut hemoroidlerin içinde pıhtı oluşumuna yol açabilir. Bu tabloya tromboze hemoroid diyoruz. Hastada şiddetli ağrı vardır. Makat bölgesi ıslaktır. Ağrı birkaç gün sürer. Tedavide ye trombüs çıkarılır ya da normal hemoroidektomi şeklinde o pake cerrahi olarak alınır. Akıntı eğer anüsün içinden geliyorsa bu hastalara mutlaka rektoskopi ve kolonoskopi yapılarak kalın bağırsak ve rektumda bir polip veya başka bir patoloji yönünden araştırılması gerekir.

Bazı polipozis vakalarında anal bölgedeki oluşan akıntılar dışkı ile bulaşmış şekilde görülebilir. Ayrıca bu bölgenin iltihabı hastalıkları (crohn ve colıtıs ülseroza) anal bölgede akıntılar oluşturabilir. Anal bölgede akıntı yapabilen diğer bir hastalık bu bölgede görülen kondilomlardır. Kondilomlar HPV virüsünün yaptığı siğillerdir. Genellikle cinsel yolla bulaşır. Özellikle homoseksüellerde anüs içinde de kondilomlar görülür. Bunların anal akıntıya neden olması daha fazladır. Anal kondilomlarda tedavi bu siğillerin radyofrekans veya lazer ile yakılmasından ibarettir. Bu tür hastalar belirli aralıklarla kontrol edilmeli ve tedavi sonrası nüks eden siğiller tekrar yakılmalıdır. 

Makattan gelen akıntı bazen sümüksü bir vasıf alabilir. Bu akıntı genelde anüs içinden gelir. Kolon, rektum mukozasının bir hastalığı sonucu ortaya çıkar. Genelde neden bu bölgede mevcut olan poliplerdir. Ayrıca rektumun iltihabi hastalıklarında da burada sümüksü bir akıntı görülebilir. Bu hastalarda akıntıya anüs kaşıntısı, deride kızarıklık ve kötü koku eşlik eder. Bazı bağırsak hastalıklarında aşırı irritasyona bağlı olarak fazla miktarda gaz oluşur. Hasta bu gazı çıkarırken makatta ıslaklık oluşabilir. Gaz çıkışına sıvı dışkı ve ıslaklık eşlik edebilir. Bu durum sık sık oluyorsa hastanın mutlaka bir gastroenteroloji uzmanına görünmesinde yarar vardır. 

Makat ıslaklığı yaşayan hastaların öncelikle beslenme alışkanlığını değiştirmesi gerekir. Özellikle posa bırakan, liften zengin gıdalara yönelmesi gerekir. Böylece dışkı kıvamı ve bağırsak çalışma düzeni iyileşir. Dışkı kıvamı için kişinin aldığı günlük sıvı miktarı da çok önemlidir. Biz hastalarımıza günlük 3 litre su almasını öneriyoruz. Makattan akıntı gelen hastalar mutlaka bir proktoloji uzmanına muayene olmalıdır. Anal bölge hastalıklarının tanı ve tedavisiyle ilgilenen bilim dalı proktolojidir. Proktolojik pozisyonda yapılacak bir muayene anal akıntı kaynağının teşhis edilmesini sağlayacaktır.

Bazı hastalar makat temizliği için özellikle kabızlık durumunda parmak sokarak dışkının çıkmasına uğraşırlar. Bazen de sürekli lavman ve fitil uygulamalarıyla bunu alışkanlık haline getirirler. Bu tür işlemler anal bölgede travmaya neden olur. Bu travmaya bağlı olarak bu bölgede çatlaklar, enfeksiyonlar ve bunun sonucu darlıklara neden olabilir. Bazı titiz hastalarda taharetlenme sırasında bu bölgenin temizliği için suyun dışında çeşitli antiseptik maddeler kullanır. Bunlar da bu bölgede tahrişe ve sonuçta akıntıya neden olabilir. Hiçbir neden bulunmayan anal bölgedeki ıslaklıklarda bölgesel antikolinerjik ilaçlar kullanılabilir. Lokal hijyene çok dikkat edilir. Lokal terlemeyi azaltmak için bu bölgeye botulinum toksini içeren preparatlar enjekte edilebilir. Sonuç olarak makat akıntısı olan hasta mutlaka bir proktoloğa başvurmalıdır. Nedene yönelik tedavi esastır.

• Makat Akıntısı Neden Olur? Tedavisi Nasıldır? 
• Makat Ağrısı Neden Olur Nasıl Geçer, Geçmezse Tedavisi Nedir? 
• Makat Kanaması Nedenleri ve Tedavisi 
• Anal Sitenoz (Makat Daralması) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
• Fekal İnkontinans Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Bazı kişilerde kronik kabızlık sonucu zaman zaman kıl dönmelerinin enfeksiyonu ile, hamilelik ve adet dönemlerinde de makat ağrısı görülebilir. 

Makat ağrısına yol açan en büyük neden bu bölgenin hemoroidleridir. Özellikle tromboze olmuş hemoroidlerde hastada şiddetli ağrı oluşur. Bu akut bir tablodur. Müdahale edilmezse ağrı şiddetlenerek birkaç gün sürer. Sonra ağrı şiddeti azalır. tramboze hemoroidin alınması veya en azından trombüsün çıkarılması ile ağrı kaybolur. Bunun dışında özellikle 3. ve 4. derece hemoroidlerde ağrı oluşur. Dışarıda olan hemoroidlerin ülsere olması sonucu tabloya kanamayla birlikte ağrı da eşlik eder. bu durum procidentia recti vakalarında da görülür. Dışarı çıkan rektum mukozası ülsere ve enfekte olur. Buna bağlı kanama ve ağrı görülür. procidentia rectinin cerrahi tedavisi olayı çözümler. 

Diğer bir ağrı nedeni bu bölgede görülen kronik fissürlerdir. Kronik fissürler genelde saat 12 hizasında oluşur. Dışkılama sırasında ve sonrasında şiddetli yanmayla birlikte ağrı oluşur. Bu ağrı hasta tarafından keskin bir ağrı şeklinde hissedilir. Bu tür ağrı fissür dışında bu bölgenin ülserlerinde, bir pelvik taban hastalığı olan levator ani sendromunda da görülür. Levator ani sendromunda ağrı bıçak saplanır şeklinde olan bir kas spazımıdır. Kronik fissürden ileri gelen ağrılarda tedavi fissürün tedavisi şeklindedir. Kronik fissürlerde ağrıyı yapan anal spazmdır. Anal spazmı ortadan kaldırmak için ya LİS ameliyatı uygulanır ya da botulinum toksini içeren preparatlar veya nitrogliserin içeren merhemler kullanılır. Fakat bunların bir proktolog gözetiminde uygulanması gerekir. 

Anüsün içinden gelen ağrı vakalarında bir iç hemoroid veya anal bölgedeki bir apseden kuşkulanmak gerekir. Apseden ileri gelen ağrılar süreklidir. Derinden gelir. Anal bölgenin muayenesinde bu bölgede bir kızarıklık, bir şişlik görülebilir. Bu bölge sıcaktır. Bazen apseler derinde olabilir. Dış muayenede herhangi bir şey görülmez. Anal apseden kuşkulanılan vakalarda eğer dışarıda herhangi bir patoloji gözlenmezse hastaya MR çektirip derinde bir apse olup olmadığı araştırılmalıdır. Bu durum orta yaşlı ve diyabetik hastalarda daha sık görülür. Anal apse teşhis edilen vakalarda drenaj esastır. Apse drene edildikten 1 ay sonra yeniden bir MR çektirip apsenin herhangi bir fistülden ileri gelip gelmediğini araştırılması gerekir. 

Anal bölgedeki enfeksiyonlarda da özellikle bu bölgede görülen mantar enfeksiyonlarında ve kondiloma akuminata gibi virütik hastalıklarda da ağrı görülür. Bu ağrıya bu bölgede kaşıntı da eklenir. Bunları proktolojik pozisyonda yapılan fizik muayene ile kolayca teşhis etmek mümkündür. Mantar enfeksiyonlarında, karar verilemeyen kuşkulu vakalarda biyopsi alınıp tanı kesinleştirilmelidir. Kondiloma vakalarında buradaki siğiller radyofrekans veya koter ile tek tek yakılıp tedavi edilir. Bu tedavi yapılırken anal bölgede herhangi bir darlığa yol açmamaya dikkat etmek gerekir. 

Bunun dışında özellikle orta yaş ve üzerinde bu bölgenin kanserleri anal bölgede dolgunluğa, kanamaya, ağrıya neden olur. Karar verilemeyen vakalarda mutlaka rektoskopi ve kolonoskopi yapılarak durum aydınlatılmalıdır. Herhangi bir tümöral kitle saptandığında mutlaka bundan biyopsi alınır. Sonuç malgin gelirse onun ileri tetkik ve tedavileri yapılır.

Bayanlarda adet dönemlerinde veya hamilelik döneminde anal ağrı görülebilir. Adet dönemlerinde görülen ağrılar genelde kabızlık sorunuyla ilgilidir. Hamilelik döneminde ise fetüs pelvik bölgeye bası yapar. Buna bağlı olarak bu bölgede kan dolaşımı bozulur. Buradaki hemoroidal damarlarda şişmeler oluşur. Bu da hamilelerde ağrılara neden olur. Hamilelik döneminde kabız kalmamaya dikkat etmek gerekir. Posa bırakan diyet, günlük ortalama 3 litre su, egzersiz hamilelikte kabızlığı önleyecektir. Hemoroidlerde şişmeler olursa buna bağlı ağrılarda oturma banyoları ve lokal anestezik merhemler kullanılır. Pelvik taban hastalıkları dediğimiz hastalıklardan biri de anismus denilen hastalıktır. Bu dışkılama sırasında levator kasının gevşememesi sonucu oluşur. Hastalar dışkılama zorluğu yaşar ve dışkılama sırasında ağrı duyarlar. Anismus tedavisinde çeşitli yöntemler vardır. bunların en iyisi botinilum toksini içeren preparatlarla levator ani kasının gevşetilmesidir. Bu gevşemeden sonra oturma banyoları sırasında kegel egzersizlerinin yapılması tedavide esastır. Bunların dışında rektosel, enterosel, sistosel vs gibi organ sarkmalarında da anal bölgede ağrı oluşabilmektedir. 

Basit tipteki makat ağrıları çoğu zaman birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. Hastalar ağrılı dönemde oturma banyoları, ağrı kesiciler, kabızlık varsa laksatifler kullanabilir. Birkaç gün içerisinde geçmeyen vakalarda mutlaka bir proktolog muayenesi şarttır. Muayene sonucu görülen hastalığa göre tedavi planlanır. 

sonuç olarak makat ağrıları da diğer hastalıklar gibi ihmal edilmemesi gereken, nedenin mutlaka aydınlatılması gereken bir durumdur.

• Makat Akıntısı Neden Olur? Tedavisi Nasıldır? 
• Makat Ağrısı Neden Olur Nasıl Geçer, Geçmezse Tedavisi Nedir? 
• Makat Kanaması Nedenleri ve Tedavisi 
• Anal Sitenoz (Makat Daralması) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
• Fekal İnkontinans Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Anal kanamalarda en büyük nedenlerden biri bu bölgedeki hemoroidlerdir. Bilindiği gibi hemoroidler 4 grupta değerlendirilir. Her gruptaki hemoroidde kanama görülebilir. Bu kanamalar kırmızıdır. Tuvalet sırasında veya sonrasında görülür. Uzun süreli kanamalar hastada anemiye neden olabilir. Anemi oluşmuş hastalarda kalp çarpıntıları vardır. Hasta soluktur, çabuk yorulur. Bu kanamalara bazen ağrı da eşlik edebilir. Kanamalarda hemoroid derecesi arttıkça miktar artar. Hemoroidin kanama yapması için anal basıncın artması gerekir. Basıncı arttıran en büyük neden de hastalarda oluşan kabızlık ve ishal nöbetleridir. Basıncı arttıran diğer nedenler uzun süreli ıkınma ve gebelik gibi durumlardır. Hemoroid kanamaları basit bir proktolojik muayene ile saptanabilir. Anoskopik muayene ile hemoroidin derecesi saptanır. Buna göre bir tedavi planlanır. Bunlar lazer, band ligasyon veya THD gibi ofis tedavileri olabilir. 4. Derecede anüsten dışarı çıkmış hemoroidlerde ise cerrahi tedavi gerekebilir. 

Diğer bir kanama nedeni hastalardaki makat çatlakları yani kronik anal fissürlerdir. Anal fissürler genelde saat 12 hizasında oluşur. Kronik vakalarda nöbetçi meme tabloya eklenir ve  taharetlenme sırasında hastanın eline gelir. Kronik fissürlerde ana belirti dışkılama sırasında ve sonrasında oluşan şiddetli yanma ve ağrılardır. Genelde sık sık kabızlık çeken veya sık ishal nöbetleri geçiren  hastalarda görülür. Anüs çevresindeki deride yırtıklar oluşur. Dışkılama sırasında feçesin burada yaptığı tahrişle kanamalar oluşur. Bu kanamalar kırmızıdır. Fakat hemoroid kanamaları kadar çok değildir hemoroidlerde kanama damla damla gelir. Hasta taharetlenme sırasında peçeteye bulaştığını söyler. Fissürün tedavisi ile bu kanamalar da kendiliğinden tedavi olur. Bu amaçla anal spazmın azaltılması için ya LİS ameliyatı yapılır ya da botulinum toksini içeren ilaçların internal sfinkter içine uygulanması gerekir. Operasyondan korkan hastalarda nitrogliserin içeren merhemler anal spazmı gidermek için kullanılabilir. Fakat bunların başta, şiddetli baş ağrısı olmak üzere çeşitli yan etkileri vardır. 

Bir diğer kanama nedeni rektum ve anal bölgede gelişmiş tümörlerdir. Hastalarda dışkı yapısında bir değişiklik olur. Hasta kilo kaybetmeye başlar. Başlangıçta sinsi gelişen kanama daha sonraları şiddetli olmaya başlar. Sürekli kan kaybedilmesi anemiye neden olur. Çünkü erken evrelerde hastalık sinsi seyredebilir. Anemi görülen vakalarda mutlaka bir kolonoskopi yapılıp hasta tümör yönünden araştırılmalıdır. Tümörden olan kanamalarda hastada başlarda dışkıda gizli kan araştırılır. Daha sonraları kanamalar genelde dışkı ile karışıktır. Bu durumdaki kanama hemoroiddeki gibi dışkılama sırasında veya sonrasında damla damla gelmez. Kolonoskopide tümör saptanan vakalarda biyopsi alınır. Sonuç malign gelirse ileri tetkikler yapılır. Sonuca göre kemoterapi, radyoterapi ve cerrahi tedavi yollarına gidilir. 

Diğer bir kanama nedeni bu bölgede oluşan inflamatuar bağırsak hastalıklarıdır. Bunlar; Crohn ve ülseratif kolit gibi hastalıklardır. Bu hastalarda karın ağrısı ve ishal ana belirtidir. Özellikle colitis ulcerosa nöbetleri sırasında ishale kanlı dışkılama eşlik eder. Kanamalar pıhtılı ve kırmızı renktedir. Rektum dışında görülen crohn hastalığında pek görülmesede rektumda görülen Crohn hastalığında da kanamalar görülebilir. Bunlarda da tanı rektoskopi ve bunun sonucu alınan biyopsi ile konur. Özellikle colitis ulcerosa ileride malign bir durum görülmemesi için sık takip gerekir. Her iki hastalık çeşitli ilaçlarla tıbbi olarak kontrol altına alınabilir ve tedavi edilir. Sonuç alınamayan vakalarda cerrahi tedaviye başvurulur. 

Bir diğer kanama nedeni bu bölgenin divertiküler hastalığıdır. Divertiküller sol taraftaki kolonda damarların giriş yerlerinde oluşan küçük mukoza çıkıntılarıdır. Bunların oluşumunda en büyük neden kolonun bu bölümünde oluşan basınç artışlarıdır. Uzun süreli kabızlık çeken, ileri yaş hastalarda görülür. Bu divertiküler iltihaplanarak divertikülit denilen tabloyu oluşturur. Bu tabloya sol tarafın apandisiti de denir. Bu divertiküllerde kanamalar da görülebilir. Bu kanamalar daha çok ileri yaşlarda görülür. Divertikülitte tabloya ağrı ve ateş de eklenir. Bunlarda başlangıçta tıbbi tedavi yapılır. Tablo ilerlerse tıbbi tedaviden sonuç alınamazsa cerrahi tedaviye başvurulur.

Bunların dışında rektum bölgesinin diğer nonspesifik iltihaplarında, bu bölgeye kanser nedeniyle yapılan radyoterapi sonrasında, bu bölgede görülebilen damar anomalilerinde kanamalar nadir olsa da görülebilir. Bazı kolon polipleri de kendilerini kanama ile belli edebilirler. Bunların görüldüklerinde kolonoskopi ile alınması gerekir. çünkü bunlarda kanserleşme riski vardır. 

Her ne şekilde olursa olsun tüm kanamalarda mutlaka kolonoskopi yapılıp kanama odağı bulunmalıdır. Kanama odağı bulunduktan sonra nedene yönelik tedavi esastır. Bu arada hastalarda uzun süreli kanamaya bağlı anemi de tedavi edilmelidir. Hastalardaki kabızlık ve ishal problemleri de düzeltilmelidir. Bununla ilgili diyet düzenlemesine gidilmelidir. 

• Makat Akıntısı Neden Olur? Tedavisi Nasıldır? 
• Makat Ağrısı Neden Olur Nasıl Geçer, Geçmezse Tedavisi Nedir? 
• Makat Kanaması Nedenleri ve Tedavisi 
• Anal Sitenoz (Makat Daralması) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
• Fekal İnkontinans Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Anüsün bağırsakla birleştiği son kısmı bir huniye benzetilebilir. Dışkılamada iç ve dış sfinkter kasları genişler. Bu huni şeklindeki yapı düz bir şekil alır ve hasta dışkılamasını yapar. Sitenoz durumlarında bu gevşeme olmaz. Bu bölge dar olarak kalır ve dışkının çıkması zor olur. Bu darlığa neden olan bir sürü etmen vardır. Daha önce uygulanmış bir cerrahi tedavinin sonucu gelişmiş skar dokusu, kondilom koterizasyonlarından sonra gelişmiş keloid yapıları en çok görülen darlık nedenleridir. Burada en önemli sorun oluşmuş fibrotik yapılar nedeniyle anal kanalın olması gereken elastik yapısının bozulmasıdır. 

Anal sitenozlar doğumsal olabildiği gibi, sonradan da gelişmiş olabilir. Doğumsal olanlar içinde anüsün olmaması veya imperfore anüs sayılabilir. İmperfore anüste anüs kenarında ince bir zarla bebek doğar. Eğer sfinkter yapısı normalse bu bebekler basit bir operasyonla sağlıklarına kavuşabilir. Ayrıca alzheimer hastalarında görülen sitenozları da kazanılmış sitenozlar grubuna sokabiliriz. Alzheimer hastalarında ihtiyarlayan sfinkter kaslarının görevini yapamaması yüzünden gaz gaita kaçırması sık olur. Anal sitenoz bu durumu biraz engelleyebilir. Bu hastalar tedavi edilirken bunun göz önünde bulundurulması yerinde olur. 

Sonradan gelişen anüs darlıklarında nedenler çoktur. Bunların başında bu bölgenin travmaya uğraması, bu bölgede yapılan cerrahi gelişimler veya bu bölgeye uygulanan radyoterapileri sayabiliriz. Sonradan gelişen darlıklar doğuştan olanlara göre daha sıktır. Bunun dışında bu bölgenin kanserleri, kronik iltihapları, tüberküloz yine darlık yapan nedenlerdendir. Bu bölgede görülen crohn hastalığı da ileri dönemde darlık yapan diğer bir nedendir. 

Uzun süreli laksatif kullanımı, gaitanın anal kanaldan katı olarak geçmesini engeller. Bu anüs çapının küçülmesine ve ileri dönemde bu bölgede fibrozise neden olur. Bu da anüs darlığının bir diğer nedenidir. 

Sonradan olan darlıklarda en büyük sorun cerrahi tedavi sonrası gelişen darlıklardır. Hemoroidal venler çıkarılırken rektal mukozanın ve anüs derisinin gereğinden fazla çıkarılması bu bölgeyi çıplaklaşır. Bu da sitenoza yol açar. Bu nedenle operasyon sırasında çıkarılan bölgeler arasında normal doku bölgeleri bırakılmalıdır. Anorektal sitenoz cerrahi gelişmeler içinde en çok da stepler hemoroid opelvi sonra görülmektedir. Ofis tedavileri olan lastik band ligasyon, infrared koagülasyon ve THD gibi yöntemlerde stenoz olma olasılığı çok azdır. 

Makat darlığı tanısı kolaydır. Hastalarda zorlu ve ağrılı bir dışkılama vardır. Dışkılama sırasında kanama da görülebilir. Bu hastalarda rahat dışkılamak için laksatif kullanımı yaygındır. Bazen de hastalar tuvalet sırasında parmaklarını anüse sokarak gaitayı çıkarmaya çalışırlar. Bu da o bölgedeki darlığın daha da ilerlemesiyle sonuçlanır. Hastalarda anal bölgede ıslaklık, akıntı görülebilir. Bazen bu hastalarda diyare de olabilir. 

Bu hastalar muayene sırasında iyice sorgulanmalıdır. Sitenozu  yapan neden ortaya çıkarılmalıdır. Muayene sırasında anüste apse, fistül, kondilom veya kanser kuşkusu veren kitle olup olmadığı araştırılmalıdır. Hastalarda rektal tuşe sırasında ağrı ve sert bir dokuyla karşılaşılır. Muayene sırasında anal kanaldaki gevşeme düzeyi araştırılmalıdır. Lokal anestezi altında bu hastalara anoskopik muayene yapılabilir. Muayene yapılırken strüktürün düzeyi de araştırmalıdır. Anüs içine bir veya iki parmak sokularak darlığın miktarı ve anüse gevşeme düzeyi araştırılır. 

Anüs darlıklarında tedavi sitenozun nedenine, yerleşim yerine ve hastanın yaşına göre değişir. Yaşlı hastalarda, yandaş sorunları da varsa genelde tedavi tıbbidir. Bu amaçla dışkı yumuşatıcılar ve bölgesel ilaç tedavileri uygulanır. Bu hastalara posa bırakan diyet tavsiye edilir. Günlük su kullanımının 3 litre civarında olması sağlanır. Bu bölgedeki ağrıyı azaltmak için lokal anestezik içeren merhemler kullanılır. Çok ileri derecede olmayan darlıklarda anal bölgede dilatasyon yapan bujilerle dilatasyon denenebilir. Hasta bu dilatasyonları ılık suya oturma banyosu sırasında kendi de uygulayabilir. Bazı hastalarda lokal kortizon uygulamaları da yararlı olabilmektedir. 

Tıbbi tedavinin yarar sağlamadığı vakalarda cerrahi tedaviye başvurulur. Bu hastalarda ofis tedavisi olarak lokal anestezi altında anal dilatasyonlar yapılabilir. Bu dilatasyonlar tecrübeli ellerde parmakla yapılabileceği gibi bunun için hazırlanmış özel bujilerle de yapılabilir. Bu özellikle cerrahi tedavinin risk taşıdığı hastalarda, crohn hastalarında tercih edilmelidir. 

Fibrotik bir striktür görülen vakalarda bu striktürün cerrahi olarak kesilmesi yararlı olabilir. Fakat bundan sonra genelde bu hastalarda tekrar striktür gelişmesi olabilmektedir. Çok ciddi vakalarda saptırıcı kolostomi hastayı rahatlatabilir. Stoma sonrası hastalarda dilatasyonlar tekrarlanmalı ve gerekli açıklık sağlandıktan sonra kolostomi kapatılmalıdır. Düşük dereceli darlık vakalarında bazen yapılacak bir LİS ameliyatı yarar sağlayabilir. Bunun dışında ilerlemiş vakalarda çeşitli flep ameliyatları yapılabilir. 

Sonuç olarak anal sitenoz vakalarında  öncelikle dilatasyon tedavisi denenmelidir. Hasta bunu evde parmaklarıyla yapabileceği gibi özel bujilerle de yapabilir. Cerrahi tedavi sonraki seçenek olmalıdır.

• Makat Akıntısı Neden Olur? Tedavisi Nasıldır? 
• Makat Ağrısı Neden Olur Nasıl Geçer, Geçmezse Tedavisi Nedir? 
• Makat Kanaması Nedenleri ve Tedavisi 
• Anal Sitenoz (Makat Daralması) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
• Fekal İnkontinans Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Sıklığı konusunda ülkemizde yapılmış bir çalışma yoktur. Fiziksel ve psikososyal bir sorundur. Yaş ilerledikçe görülme sıklığı artmaktadır. Hastaların çoğu bu hastalık nedeniyle proktoloğa başvurmadığından görülme sıklığı tam olarak bilinmemektedir. 

Dışkılamanın normal olması ve normal şekilde cereyan etmesini sağlayan birçok etmen vardır. En başta anal sfinkterlerin normal ve uyumlu çalışması gelir. Pelvik taban fonksiyonlarının normal olması, dışkının kıvamı etki eden diğer faktörlerdir. Ayrıca hastaların bazı nörolojik hastalıkları da fekal inkontinansa yol açan diğer bir faktördür. 

Bazı doğuştan hastalıklar sırasında fekal inkontinans kaçınılmazdır. Bunların başında spina bifida anomalisi ve Hirschsprung hastalığı gelir. Bu hastalıkları olan bebeklerde kaçırma kaçınılmazdır. Fakat ne yazık ki geç fark edilmektedirler. 

Fekal inkontinansın en büyük nedeni edinseldir. Hayatın herhangi bir döneminde karşılaşılan bazı durumlarda oluşur. Bunun en başında kişilerde kronik bir diyarenin olmasıdır. Bu diyare çeşitli parazitlerin etkisiyle oluşabildiği gibi bazı bağırsak hastalıklarında da görülebilir. Bazı ameliyatlardan sonra bağırsakların bir kısmı alınmak zorunda kalınırsa kısa bağırsak sendromu denen bir tablo oluşur. Bu da diyareye ve inkontinansa yol açabilir. Bunun dışında karın içinde mide ile bağırsaklar arasında veya bağırsakların kendi aralarında oluşan fistüllerde diyare kaynağıdır. Bazı gıda alerjisi olan çölyak hastalarında diyare ve buna bağlı inkontinans sık görülmektedir. Hastaların dışarı çıkmak için kullandıkları laksatiflerin dozunu ayarlayamadıkları zaman diyare ve inkontinans görülebilmektedir. 

Bunların dışında inkontinans nedenleri rektum kaynaklı olabilir. İleri yaşlarda veya kişide var olan diyabet hastalığı nedeniyle normalde rektumun şişmesini kişiler algılayamayabilirler. Bunun sonucu farkında olmadan dışkı ve gaz kaçırabilirler. Rektumda tümör veya başka nedenlerle yapılmış ameliyatlardan sonra da diyare ve inkontinans görülebilir. Rektumun bazı inflamatuar hastalıkları (Crohn, proktit), rektum tümörleri yeni inkontinans nedeni olabilirler. 

İleri yaşlarda anüs tonusu de bozulabilir. Sfinkter kasları yeterince görevini yapamaz. Ayrıca bu bölgede görülen prolapsus nedeniyle de inkontinans görülebilir. Son olarak da anal bölgeye gelen travmalar sonucu bu bölgenin fonksiyonları ve anatomik yapısı bozulabilir. Bunun sonucu inkontinans görülür. 

Bazı vakalarda en büyük neden doğum travması veya cerrahi tedavi sonrası oluşan sfinkter bozukluğudur. Doğum sırasında sfinkter hasarı oluşması sıktır. İlk doğumdan sonra oluşan sfinkter hasarı ileriki yıllarda belirti vermeye başlayabilir. Doğum sırasında yapılan epizyotomi sonrası uygulanan primer tamirden sonra da sfinkter hasarı ortaya çıkabilmektedir. Bunun dışında kadınlarda 2 veya daha fazla vajinal doğum yapmak, yaş, menopoz, şişmanlık anal inkontinans için risk faktörüdür. 

Fekal inkontinansa neden olan 2. Faktör fissür, fistül veya hemoroid ameliyatlarından sonra anal sfinkterlerde oluşan patolojilerdir. Bu şekilde oluşan sfinkter defektleri en çok fistül ameliyatlarından sonra görülür. Yüksek yerleşimli fistüllerde bu durum daha çok görülmektedir. Risk kesilen sfinkter kasının miktarı ile yakından ilgilidir. Kas kesilmesi yapılmayan seton uygulaması, lazer ile ablasyon işlemlerinden sonra inkontinans oranı büyük oranda düşer. 

Anal fissür nedeniyle yapılan LİS ameliyatlarından sonra da inkontinans görülebilmektedir. Bu durum botulinum toksini içeren ilaçlar kullanılmaya başladığından beri azalmıştır. 

Hemoroidektomi operasyonlarından sonra da sfinkter hasarı görülebilmektedir. Özellikle internal sfinkterde hasar oluşursa inkontinans daha fazla görülmektedir. Bu basit bir kirlenme şeklinde olabileceği gibi tümden gaita kaçırma şeklinde de karşımıza çıkabilir. 

Fekal inkontinans basit bir gaz kaçırmadan, katı dışkı kaçırmaya kadar değişik derecelerde olabilir. Kaçırma sızıntı şeklinde olabileceği gibi dışkı kaçırdığını fark edememe şeklinde de olabilir. Bazı hastalarda tuvalete kadar gidemeklerini geldiği anda dışarı kaçırdığından bahsederler.

Fekal inkontinans yaşam kalitesini çok fazla düşüren bir durumdur. Sadece gaz kaçırma şeklinde olabileceği gibi dışkı kaçırma da tabloya eklenebilir. Tedavi sonrası belirtilerin biraz azalması bile kişinin psikolojik olarak biraz da olsa düzelmesini sağlayabilir. 

Tanıda anal ultrasonografi, MR, defekografi, anal manometri, anal bölgenin EMG’si gibi testlere başvurulur. 

Tedavide çok çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Hafif vakalarda hastalara posa bırakılan diyet önerilir. Diyare yapan gıdalardan uzak durması istenir. Hastaların gastrointestinal motiliteyi veya sekresyonları azaltıcı ilaçlar alması sağlanır. 

Oturma banyoları sırasında hastalara kegel egzersizleri verilir. Sfinkter hasarı olan vakalarda sfinkter tamiri operasyonu uygulanır. Sfinkter bütünlüğü çok bozulmuş vakalarda grasiloplasti operasyonu uygulanabilir. Sonuç olarak gaz gaita inkontinansı vakalarında kişide psikolojik ve sosyal bir yıkım oluşur. Hastada inkontinans nedenini bulup ona göre bir tedavi uygulanır.

• Makat Akıntısı Neden Olur? Tedavisi Nasıldır? 
• Makat Ağrısı Neden Olur Nasıl Geçer, Geçmezse Tedavisi Nedir? 
• Makat Kanaması Nedenleri ve Tedavisi 
• Anal Sitenoz (Makat Daralması) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
• Fekal İnkontinans Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi sonrası vücutta kalmış apseler varsa bunlar fibrotik olan eski fistül traktından drene
olamazlar. Bunun sonucu apseler kolay buldukları karşı tarafa doğru yönelirler ve yeni
delikler oluşturarak kendilerini drene ederler. Bu da birkaç tane deliğin anüs çevresinde
oluşmasına yol açar. Bazen de hastalarda apse iki taraflı oluşur. Bunlarda fistül gelişirse yine
iki taraflı at nalı fistüller oluşur. Bu fistüller tek tek bağımsız olabileceği gibi birleşmiş halde de
bulunabilir.

Tanı fizik muayene ve anoskopik muayene ile konur. Muayene sırasında yapılan rektal
tuşede iki taraflı sert fistül yolları parmakla hissedilir. Tanı için endorektal US, ve pelvik MR
yararlı olur.

Hastalar anal bölgede akıntı, ağrı yakınmaları ile hekime başvurur. Genelde birkaç tane
eksternal fistül dış delikleri muayene sırasında görülür. Tedavi öncesi hastada kronik
inflamatuvar hastalık (Crohn hastalığı) veya tümör yönünden de araştırılması yerinde bir
davranış olur.

Tedavi uzun ve zaman alır. Tanı konulduktan sonra hastaya tedavinin uzun süreceği, zor
iyileşen yaralar olacağı söylenir. Yapılan tedavi sırasında hastalar inkontinans sorunu
yaşayabilir. Tedavinin yeterli yapılmaması fistüllerde sık nükse yol açar.
Tedavide çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Bunlar fistülün tipine, hastanın durumuna, yaşına
göre değişir. Fistül yolunun geniş açılması ve drenaj, seton uygulaması bu tedavilerden
bazılarıdır.

At nalı fistüllerde yüzeyel olan fistüllerde fistülotomi uygulanır. Bu arada bu bölgede
Debridmanlar da gerekebilir. Bunlar sırayla yapılmalı, fistülotomi yapılan bölgeler iyileştikten
sonra diğer kısımlara geçilmelidir. Bu şekilde yüzeyde olan fistüller tamamen iyileştikten
sonra genelde posteriorda olan iç delik ile fistülotomi yapılan yerdeki diş delik arasına seton
uygulaması yapılır. Fistülotomi yaraları kapanırken seton da her ay bir miktar sıkılarak içteki
deliğin sfinkterlerden kurtulması sağlanmaya çalışılır. Bu işlemden sonra sfinkter düzeyindeki
fistül traktı lazer çubuğu ile yakılarak kapatılır.

İleri derecede kronik vakalarda fistülotomi ve drenaj işlemlerinden sonra endorektal ilerletme
flebi, lazer ile yakma işlemleri uygulanabilir. Fakat bu işlemlerden önce bazı hastalarda
saptırıcı kolostomi gerekebilir. Eğer fistül Crohn hastalığı bünyesinde gelişmişse bu fleb
yöntemlerine başvurmamak gerekir.

Fistül olan ve sık sık o bölgede apsesi gelişen kişilerin sistemik olarak da araştırılması
gerekir. Bunların başında diyabet hastalığı gelir. Diyabeti olan, şeker düzeyi sürekli yüksek
olan hastalarda yapılan tedaviler sonuç vermemekte ve hastalık sık sık nüks etmektedir.
Kanser nedeniyle tedavi gören bu amaçla kemoterapi alan hastalarda da anal apseler diğer
hastalara göre daha sık görülmektedir. Bu hastalar erkenden tedavi edilmezlerse fistül
gelişimi özellikle de at nalı fistül gelişimi daha sık olmaktadır. İmmünsüpresif tedavi bağışıklık sistemini bozmakta, doku iyileşmesini geciktirmektedir. Bu hastalara uygulanacak
fistülotomiler normal kişilere göre daha geç iyileşmektedirler. Bu hastalara konulan
setonlarda çok uzun süre kalmak zorundadır.

Çok komplike vakalarda tedavinin selameti için saptırıcı kolostomi yapılmasında yarar vardır.
Kolostomi ile o bölge daha rahat tedavi edilebilmektedir.

At nalı fistüllerde tedavi başarısı tanının çok iyi konulması, yapılacak tedavinin çok iyi
planlanmasından geçer. Çoğu zaman operasyon öncesi çekilen MR ile fistül yollarının tam
olarak saptamak zordur. Radyologlar tarafından yapılan rapor okumalarında fistül yolları tam
olarak belirtilmemektedir. Bu nedenle tedaviyi yapacak proktoloğun hastayı çok iyi muayene
edip, tedaviyi şekillendirmesi gerekir. Hastada tedavi sonrası oluşabilecek inkontinans
riskinin minimum olması için gayret sarf edilmelidir. Hastalara tedavi öncesi her durum
etraflıca anlatılmalıdır. Setonun vereceği sıkıntılardan hasta haberdar olmalıdır. Yapılacak
fistülotomilerin pansumanları düzgün yapılmalıdır. Bunun için hasta etraflıca aydınlatılmalıdır.
Sonuç olarak at nalı fistüller diğer fistüllere göre daha karmaşık ve tedavisi daha zor olan
fistüllerdir. Tedavide hasta hekim ilişkisi çok önemledir. Tedavi uzun süreceği için hastanın
sabırlı olması ve hekimine güvenmesi gerekir.

• Makat Akıntısı Neden Olur? Tedavisi Nasıldır? 
• Makat Ağrısı Neden Olur Nasıl Geçer, Geçmezse Tedavisi Nedir? 
• Makat Kanaması Nedenleri ve Tedavisi 
• Anal Sitenoz (Makat Daralması) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
• Fekal İnkontinans Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

HPV’nin Özellikleri ve Bulaşma Yolları

HPV’nin 100’den fazla tipi vardır. Bunlardan yaklaşık 40’ı insanlarda enfeksiyon oluşturur.

• HPV 16 ve 18 rahim ağzı kanseriyle en çok ilişkilendirilen tiplerdir.
• HPV 6 ve 11 ise kondilomlara, yani siğil benzeri lezyonlara yol açar.

Virüs cinsel temasla, cildin cilde temasıyla veya nadiren doğum sırasında anneden bebeğe geçebilir.

• Genital sürtünme, anal ilişki veya oral temas sırasında bulaş olabilir.
• En sık 15–25 yaş aralığında görülür.
• HPV pozitif vakaların önemli kısmı homoseksüel erkeklerde saptanır.

Kondilomlar genellikle perianal bölgede, vulva, vajina, penis ve skrotumda karnabahar şeklinde kitleler olarak ortaya çıkar. Bu lezyonlar kaşıntılı, zaman zaman kanamalı olabilir.

HPV ve Kondilomun Tanısı ve Tedavi Yöntemleri

Muayene sırasında kondilomlar gözle fark edilir, ancak kesin tanı için biyopsi yapılması gerekir. Çünkü bazı kondilom türleri kansere dönüşme riski taşır.

Tedavi edilmediğinde virüs, çevre dokulara yayılabilir.

Tedavide en sık kullanılan yöntemler:

• Radyofrekans ile yakma: Lokal anestezi altında yapılır ve iz bırakmaz.
• Lazer tedavisi: Daha yüzeysel lezyonlarda tercih edilir.
• Kriyoterapi (dondurma): Etkili bir yöntem olsa da nüks oranı daha yüksektir.

Tedavi sonrasında hastalar düzenli takip edilmelidir. İlk altı ay, siğillerin yeniden çıkma riski en yüksektir. Bu dönemde hastalar aylık kontrole çağrılır. Bir yıl boyunca nüks izlenmezse hasta iyileşmiş kabul edilir.

Ayrıca hastanın cinsel partneri de mutlaka muayene edilmelidir. Çünkü enfekte bireylerde virüs taşıyıcılığı devam edebilir ve yeniden bulaşmaya yol açabilir.

Korunma ve Bağışıklığın Güçlendirilmesi

HPV’den korunmanın en etkili yolu HPV aşısıdır. Özellikle cinsel aktivite başlamadan önce uygulanması yüksek koruma sağlar.

• Aşı 3 doz olarak yapılır: İlk dozdan 2 ay sonra ikinci, 6 ay sonra üçüncü doz uygulanır.
• Günümüzde en sık kullanılan 4’lü profilaktik HPV aşısı, hem 16-18 hem de 6-11 tiplerine karşı koruma sağlar.

Bunun yanında, güçlü bir bağışıklık sistemi virüsün etkisini baskılayabilir. Bu nedenle bağışıklığı güçlendiren besinler HPV enfeksiyonu sonrası iyileşme sürecinde önemli rol oynar.

• C vitamini içeren meyveler (portakal, mandalina, çilek)
• D vitamini açısından zengin balık türleri
• Çinko içeren besinler (yumurta, et, enginar)
• Sarımsak, yoğurt ve yeşil sebzeler

HPV’nin oluşturduğu kondilomlar kendiliğinden geçmez. Erken tanı, düzenli takip ve bağışıklığı destekleyen bir yaşam tarzı, hem hastalığın yayılmasını hem de nüks riskini azaltır.

HPV’ye karşı etkili bir ilaç bulunmadığından, vücudun kendi bağışıklık sistemi virüsü baskılamakla görevlidir. Bu nedenle güçlü bir bağışıklık sistemi, hem hastalığın seyrini hem de nüks riskini belirleyen en önemli faktördür.

Bağışıklığı Güçlendiren Temel Besinler

Bağışıklığın sağlam olması, kondilom nüks nedenleri arasında sayılan bağışıklık düşüklüğünü ortadan kaldırır.

C vitamini: Vücutta virüslerle savaşan beyaz kan hücrelerinin (lökositlerin) artmasını sağlar.

• Portakal, mandalina, limon, greyfurt Maydanoz, marul, roka, brokoli, çilek

D vitamini: Bağışıklık sistemini düzenler, hücre yenilenmesini destekler.

• Balık ve deniz ürünleri, yumurta, balık yağı. Haftada en az 2 kez balık tüketmek ve güneş ışığı almak gerekir.

Çinko: Hücresel savunmanın temel mineralidir. Lökositlerin etkinliğini artırır.

• Et, yumurta, enginar, tavuk eti gibi gıdalarda bulunur.

Bağışıklık sistemini destekleyen diğer doğal besinler:

• Yoğurt: İçerdiği probiyotiklerle bağırsak florasını korur.
• Sarımsak: Doğal antibiyotik etkisiyle karaciğer enzimlerini aktive eder.
• Kırmızı biber, kivi ve ıspanak: Antioksidan özellikleriyle virüslere karşı koruma sağlar.

Günlük Yaşamda Bağışıklığı Destekleyen Alışkanlıklar

Beslenmenin yanı sıra yaşam tarzı da bağışıklığın güçlenmesinde belirleyicidir:

• Sigara ve alkolden uzak durmak,
• Yeterli uyku ve düzenli egzersiz yapmak,
• Stresi azaltmak ve açık havada zaman geçirmek,
• Günde ortalama 3 litre su içmek.

Su, vücudun toksinleri atmasını sağlar ve sindirim sisteminin düzenli çalışmasına yardımcı olur. Susuz kalan vücut diğer dokulardan su çekmeye başlar, bu da kabızlık ve kas ağrılarına yol açabilir.

Hijyen ve Tekrar Bulaşmayı Önleme

Kondilom tedavisinden sonra genital ve anal bölge hijyeni büyük önem taşır.

• Temizlik sırasında jilet kullanılmamalıdır. Küçük kesiler virüsün yeniden vücuda girmesini kolaylaştırır.
• Bunun yerine tüy dökücü kremler veya lazer epilasyon tercih edilmelidir.
• Bölgenin temiz ve kuru tutulması, yeni oluşumların erken fark edilmesini sağlar.

Güçlü bir bağışıklık sistemi, HPV’nin etkilerini baskılayarak hem hastalığın tekrarlamasını hem de partnerlere bulaş riskini önemli ölçüde azaltır.

Kondilom Nasıl Yayılır ve Nüks Neden Olur?

En sık bulaşma yolu cilt temasıyla gerçekleşir.

• Cinsel ilişki sırasında doğrudan temas, virüsün karşı tarafa geçmesi için yeterlidir.
• Prezervatif bulaşma riskini azaltır, ancak tam koruma sağlamaz.
• Virüs bulaşmış bir bölgenin kaşınması veya tıraş edilmesiyle HPV başka bölgelere taşınabilir.
• Anal bölgedeki kondilomlar, homoseksüel erkeklerde veya anal ilişki sonrası daha sık görülür.

Bazı kişilerde belirti görülmese de virüs taşıyıcılığı devam eder. Bu kişiler, farkında olmadan virüsü partnerine bulaştırabilir.

Bağışıklık sistemi zayıf olanlarda (örneğin HIV hastalarında veya kemoterapi görenlerde) virüs daha aktif hale gelir ve nüks riski artar.

Kondilom bulaş yolları arasında ortak havlu, bornoz veya tıraş bıçağı gibi kişisel eşyaların kullanımı da yer alır, ancak bu durum oldukça nadirdir.

Nüksü Tetikleyen Faktörler

HPV’nin tamamen vücuttan temizlenmesi genellikle mümkün değildir. Bu nedenle hastalık, bazı durumlarda yeniden ortaya çıkabilir:

• Bağışıklık sisteminin zayıflaması,
• Çok eşlilik veya enfekte bireylerle temas,
• Tedavi sonrası korunmasız cinsel ilişki,
• Sigara ve alkol kullanımı,
• Jiletle tıraş gibi cildi zedeleyen uygulamalar.

Bağışıklığı zayıflatan bu etmenler, virüsün yeniden aktifleşmesine neden olur. Kliniğimizde tedavi sonrası hastalar bir yıl boyunca aylık kontrole alınır. Bu dönemde nüks görülmeyen hastalar tam iyileşmiş kabul edilir.

Korunma ve Yeniden Bulaşmayı Önleme

Tedavi tamamlandıktan sonra yeniden enfeksiyonun önlenmesi için dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır:

• Her cinsel ilişkide prezervatif kullanılmalı,
• Eş veya partner de muayene ve tedavi edilmelidir,
• Bağışıklığı güçlendirmek için düzenli uyku ve sağlıklı beslenme sağlanmalı,
• Sigara ve alkol tamamen bırakılmalıdır,
• Genital bölge temizliği sırasında jilet yerine tüy dökücü krem veya lazer epilasyon tercih edilmelidir.

Kadınlarda düzenli PAP smear testleri, rahim ağzı kanserine yol açabilecek HPV türlerinin erken saptanmasında önemli rol oynar.

Erken tanı, hem tedavi başarısını hem de virüsün bulaş zincirinin kırılmasını sağlar.

Kondilom Nasıl Bulaşır?

Kondilom sebebi olan HPV virüsünün bulaşmasında cilt teması en önemli etkendir. Ayrıca;

• Cinsel ilişki sırasında doğrudan temas, en sık bulaş yoludur.
• Prezervatif bulaş riskini azaltır, ancak tamamen koruma sağlamaz.
• Genital sürtünme veya virüs bulaşmış cinsel oyuncaklar da virüsün geçişine neden olabilir.
• Kişi, virüsü elleriyle diğer bölgelere taşıyabilir; anal kondilomu olan birinin genital bölgeye virüsü bulaştırması buna örnektir

HPV’nin 100’den fazla türü vardır; yaklaşık 40 kadarı enfeksiyon yapabilir. Bunlardan HPV 16 ve HPV 18, rahim ağzı kanseriyle en çok ilişkilendirilen tiplerdir.

Erkekler kadınlara oranla daha yüksek bulaştırma potansiyeline sahiptir.

Kimler Daha Yüksek Risk Altında?

Bazı durumlar HPV virüsünün bulaşmasını ve hastalık oluşturmasını kolaylaştırır:

• Çok eşli cinsel yaşam, erken yaşta cinsel aktivite,
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar (HIV, AIDS, kemoterapi, organ nakli),
• Sifiliz, gonore veya Crohn hastalığı gibi enfeksiyonlar,
• Sigara ve alkol kullanımı,
• Bağışıklık sistemi düşük hamile kadınlarda enfeksiyonun aktif hale gelmesi.

HPV ile enfekte anneler, vajinal doğum sırasında virüsü bebeklerine geçirebilir. Bu durumda bebekte ağız veya solunum yollarında papillom oluşabilir. Bu tür bebekler doğum sonrası kontrol edilmelidir.

Bu virüs cinsel temassız yollarla da geçebilir; özellikle oral seks sırasında ağız içi ve boğaz bölgesinde HPV izleri oluşabilir.

Makat Siğilinden Korunmada En Etkili Yöntemler

HPV yani makat siğilinin yayılmasını engellemenin yolu bilinçli korunmadır. Bu korunma yollarına örnek olarak aşağıdaki önlemler alınmaldır:

• Tek eşlilik en etkili korunma yöntemidir.
• Prezervatif bulaşma riskini azaltır, ancak tamamen önlemez.
• HPV aşısı, özellikle 9–15 yaş aralığında yapılmalıdır. Cinsel aktivite başlamadan önce uygulandığında en yüksek korumayı sağlar.
• Kadınların düzenli olarak rahim ağzı (smear) testleri yaptırması erken tanı açısından önemlidir.

Aşısız bireylerde virüs kapma riski yüksektir. Bağışıklık sistemini güçlendiren yaşam alışkanlıkları (dengeli beslenme, sigaradan uzak durma, yeterli uyku) da koruyucu etki sağlar.

HPV virüsü vücuda alındıktan sonra tamamen yok edilemez, ancak kondilom tedavisi ile siğillerin temizlenmesi ve virüsün baskı altında tutulması mümkündür.

Bu süreçte erken teşhis, düzenli takip ve dikkatli korunma, hem bireyin hem partnerinin sağlığını korur.