Makat Kanaması Nedenleri ve Tedavisi

Makat Kanaması Nedenleri

Makat kanaması veya bilimsel adıyla anüsten kan gelmesi çeşitli hastalıklarda oluşur. Gelen kanın rengi, kıvamı, sıklığı ve dışkıyla karışık olup olmadığı bize bir ön bilgi verebilir. En sık makat kanaması nedenleri hemoroid, kabızlık, anal fissür, anal fistül, kolorektal kanser, divertikül ve inflamatuar bağırsak hastalıklarıdır. Bunun dışında kolonda olan poliplerde de kanama görülebilir. Bu hastalarda gelen kanamalar genelde kırmızı renktedir; sindirime karışmamış kandır. Sindirim sisteminde daha yukarıda mide ve ince bağırsak düzeyinden gelen kanamalar genelde koyu renklidir. Mide kanamaları kısmen sindirim enzimlerine maruz kaldığından siyah renkte görülür. Buna melena denir. Bu kanamalar katran renginde ve kokuludur.

Hemoroid Kaynaklı Makat Kanaması ve Tedavisi

Anal kanamalarda en büyük nedenlerden biri bu bölgedeki hemoroidlerdir. Bilindiği gibi hemoroidler 4 grupta değerlendirilir. Her gruptaki hemoroidde kanama görülebilir. Bu kanamalar kırmızıdır. Tuvalet sırasında veya sonrasında görülür. Uzun süreli makat kanaması hastada anemiye (kansızlığa) neden olabilir. Anemi oluşmuş hastalarda kalp çarpıntıları vardır. Hasta soluktur, çabuk yorulur. Bu kanamalara bazen ağrı da eşlik edebilir. Kanamalarda hemoroid derecesi arttıkça miktar artar. Hemoroidin kanama yapması için anal basıncın artması gerekir. Basıncı artıran en büyük neden de hastalarda oluşan kabızlık ve ishal nöbetleridir. Basıncı artıran diğer nedenler uzun süreli ıkınma ve gebelik gibi durumlardır.

Hemoroid kanamaları basit bir proktolojik muayene ile saptanabilir. Anoskopik muayene ile hemoroidin derecesi belirlenir. Buna göre bir tedavi planlanır. Bunlar lazer, bant ligasyon veya THD gibi ofis tedavileri olabilir. 4. derecede anüsten dışarı çıkmış hemoroidlerde ise cerrahi tedavi gerekebilir.

Anal Fissür (Makat Çatlağı) Nedenli Kanamalar

Diğer bir makat kanaması nedeni hastalardaki makat çatlakları, yani kronik anal fissürlerdir. Anal fissürler genelde saat 12 hizasında oluşur. Kronik vakalarda nöbetçi meme tabloya eklenir ve taharetlenme sırasında hastanın eline gelir. Kronik fissürlerde ana belirti dışkılama sırasında ve sonrasında oluşan şiddetli yanma ve ağrılardır. Genelde sık sık kabızlık çeken veya sık ishal nöbetleri geçiren hastalarda görülür. Anüs çevresindeki deride yırtıklar oluşur. Dışkılama sırasında feçesin burada yaptığı tahrişle kanamalar oluşur. Bu kanamalar kırmızıdır fakat hemoroid kanamaları kadar çok değildir; hemoroidlerde kanama damla damla gelirken, hasta fissürde taharetlenme sırasında peçeteye bulaştığını söyler.

Fissürün tedavisi ile bu makat kanamaları da kendiliğinden tedavi olur. Bu amaçla anal spazmın azaltılması için ya LİS ameliyatı yapılır ya da botulinum toksini içeren ilaçların internal sfinkter içine uygulanması gerekir. Operasyondan korkan hastalarda nitrogliserin içeren merhemler anal spazmı gidermek için kullanılabilir. Fakat bunların başta şiddetli baş ağrısı olmak üzere çeşitli yan etkileri vardır.

Tumoral Yapılar, İltihabi Bağırısak Hastalıkları ve Divertiküller

Bir diğer makat kanaması nedeni rektum ve anal bölgede gelişmiş tümörlerdir. Hastalarda dışkı yapısında bir değişiklik olur. Hasta kilo kaybetmeye başlar. Başlangıçta sinsi gelişen kanama daha sonraları şiddetli olmaya başlar. Sürekli kan kaybedilmesi anemiye neden olur. Erken evrelerde hastalık sinsi seyredebildiği için anemi görülen vakalarda mutlaka bir kolonoskopi yapılıp hasta tümör yönünden araştırılmalıdır. Tümörden olan kanamalarda hastada başlarda dışkıda gizli kan araştırılır; daha sonraları kanamalar genelde dışkı ile karışıktır. Kolonoskopide tümör saptanan vakalarda biyopsi alınır. Sonuç malign gelirse ileri tetkikler yapılır ve sonuca göre kemoterapi, radyoterapi veya cerrahi tedavi yollarına gidilir.

Diğer bir kanama nedeni ise Crohn ve ülseratif kolit gibi inflamatuar bağırsak hastalıklarıdır. Bu hastalarda karın ağrısı ve ishal ana belirtidir. Özellikle ülseratif kolit nöbetleri sırasında ishale kanlı dışkılama eşlik eder. Kanamalar pıhtılı ve kırmızı renktedir. Tanı rektoskopi ve biyopsi ile konur. Her iki hastalık çeşitli ilaçlarla tıbbi olarak kontrol altına alınabilir.

Ayrıca ileri yaş hastalarda ve uzun süreli kabızlık çekenlerde görülen divertiküler hastalıklar da şiddetli makat kanaması nedeni olabilir.

Makat Kanaması Nasıl Geçer ve Tedavi Süreci

Bunların dışında rektum bölgesinin diğer nonspesifik iltihaplarında, kanser tedavisi sonrası yapılan radyoterapi sonrasında veya damar anomalilerinde makat kanaması nadir olsa da görülebilir. Bazı kolon polipleri de kendilerini kanama ile belli edebilirler. Kanserleşme riski taşıdıkları için görüldüklerinde kolonoskopi ile alınmalıdırlar.

Her ne şekilde olursa olsun tüm makat kanamalarında mutlaka kolonoskopi yapılıp kanama odağı bulunmalıdır. Kanama odağı bulunduktan sonra nedene yönelik tedavi esastır. Bu arada hastalarda uzun süreli kanamaya bağlı anemi de tedavi edilmeli; kabızlık ve ishal problemleri uygun diyet düzenlemeleri ile düzeltilmelidir.