Fissürler genelde saat 12 hizasında oluşurlar. Fissür zeminindeki enfekte granülasyon dokusundan akıntılar olmaktadır. Kronik fissürlerde tedavide amaç anal spazmın ortadan kaldırılarak fissürün iyileşmesine zemin hazırlamaktır. Bu amaçla botulinum toksini içeren preparatlar, nitrogliserin içeren merhemler kullanılabilir. Bunların yarar sağlamadığı vakalarda cerrahi olarak LİS ameliyatına başvurulur. Makat bölgesinde ağrı ve şişlik yapan bazı hastalıklarda da makat bölgesinde ıslaklık ve akıntı görülebilir. Bunlar anal hematom, tromboze hemoroid ve bu bölgenin apseleri şeklinde sayılabilir.

Anal Hematom ve Tromboze Hemoroid Belirtileri

Anal hematom anüs cildi altında olan kanamalar sonucu görülür. Bunun da en büyük nedeni kabızlığa bağlı aşırı ıkınmadır. Ikınma sonucu oluşan basınç bu bölgedeki damarlarda çatlamalar oluşturur. Bu da cilt altında kanamalar şeklinde kendini belli eder. Oluşan pıhtı bazen kendiliğinden patlayarak bu bölgede kanama ve akıntı oluşturur. Yine bu bölgedeki basınç artması mevcut hemoroidlerin içinde pıhtı oluşumuna yol açabilir. Bu tabloya tromboze hemoroid diyoruz. Hastada şiddetli ağrı vardır. Makat bölgesi ıslaktır. Ağrı birkaç gün sürer.

Tedavide trombüs çıkarılır ya da normal hemoroidektomi şeklinde o pake cerrahi olarak alınır. Anal bölgedeki damar ağının hassas yapısı nedeniyle oluşan pıhtılaşmalar, doku geçirgenliğini artırarak akıntının şiddetlenmesine yol açabilir. Özellikle uzun süre oturarak çalışan kişilerde veya ağır kaldırma sonrası gelişen tromboze yapılar, makat çevresinde sürekli bir nemlilik ve rahatsızlık hissi yaratır. Bu durum zamanında müdahale edilmediğinde cildin yapısını bozarak ikincil enfeksiyonlara zemin hazırlayabilir.

Bağırsak Hastalıkları ve Makatta Sümüksü Akıntı

Akıntı eğer anüsün içinden geliyorsa bu hastalara mutlaka rektoskopi ve kolonoskopi yapılarak kalın bağırsak ve rektumda bir polip veya başka bir patoloji yönünden araştırılması gerekir. Bazı polipozis vakalarında anal bölgedeki oluşan akıntılar dışkı ile bulaşmış şekilde görülebilir. Ayrıca bu bölgenin iltihabi hastalıkları (Crohn ve Ülseratif Kolit) anal bölgede akıntılar oluşturabilir.

Makattan gelen akıntı bazen sümüksü bir vasıf alabilir. Genelde neden bu bölgede mevcut olan poliplerdir. Bu hastalarda akıntıya anüs kaşıntısı, deride kızarıklık ve kötü koku eşlik eder. Bazı bağırsak hastalıklarında aşırı irritasyona bağlı gaz çıkışına sıvı dışkı ve ıslaklık eşlik edebilir. Bu durum sık sık oluyorsa hastanın mutlaka bir gastroenteroloji uzmanına görünmesinde yarar vardır.

Anal Kondilom (Siğil) Kaynaklı Makat Akıntısı

Anal bölgede akıntı yapabilen diğer bir hastalık bu bölgede görülen kondilomlardır. Kondilomlar HPV virüsünün yaptığı siğillerdir. Genellikle cinsel yolla bulaşır. Özellikle homoseksüellerde anüs içinde de kondilomlar görülür. Bunların anal akıntıya neden olması daha fazladır. Anal kondilomlarda tedavi bu siğillerin radyofrekans veya lazer ile yakılmasından ibarettir. Bu tür hastalar belirli aralıklarla kontrol edilmeli ve tedavi sonrası nüks eden siğiller tekrar yakılmalıdır. 

Makat Akıntısı Tedavisi Nasıldır?

Makat ıslaklığı yaşayan hastaların öncelikle beslenme alışkanlığını değiştirmesi gerekir. Özellikle posa bırakan, liften zengin gıdalara yönelmesi gerekir. Böylece dışkı kıvamı ve bağırsak çalışma düzeni iyileşir. Dışkı kıvamı için kişinin aldığı günlük sıvı miktarı da çok önemlidir. Biz hastalarımıza günlük 3 litre su almasını öneriyoruz.

Proktoloji Uzmanı Muayenesi ve Yanlış Alışkanlıklar

Makattan akıntı gelen hastalar mutlaka bir proktoloji uzmanına muayene olmalıdır. Anal bölge hastalıklarının tanı ve tedavisiyle ilgilenen bilim dalı proktolojidir. Proktolojik pozisyonda yapılacak bir muayene anal akıntı kaynağının teşhis edilmesini sağlayacaktır. Bazı hastalar makat temizliği için özellikle kabızlık durumunda parmak sokarak dışkının çıkmasına uğraşırlar. Bazen de sürekli lavman ve fitil uygulamalarıyla bunu alışkanlık haline getirirler.

Bu tür işlemler anal bölgede travmaya neden olur. Bu travmaya bağlı olarak bu bölgede çatlaklar, enfeksiyonlar ve bunun sonucu darlıklara neden olabilir. Bazı titiz hastalarda taharetlenme sırasında bu bölgenin temizliği için suyun dışında çeşitli antiseptik maddeler kullanır. Bunlar da bu bölgede tahrişe ve sonuçta akıntıya neden olabilir. Hiçbir neden bulunmayan anal bölgedeki ıslaklıklarda bölgesel antikolinerjik ilaçlar kullanılabilir. Lokal hijyene çok dikkat edilir. Lokal terlemeyi azaltmak için bu bölgeye botulinum toksini içeren preparatlar enjekte edilebilir. Sonuç olarak makat akıntısı olan hasta mutlaka bir proktoloğa başvurmalıdır. Nedene yönelik tedavi esastır.

Medikal ve Cerrahi Tedavi Seçenekleri

Hiçbir spesifik neden bulunmayan anal bölge ıslaklıklarında bölgesel antikolinerjik ilaçlar kullanılabilir ve lokal hijyene dikkat edilir. Lokal terlemeyi azaltmak için bu bölgeye botulinum toksini enjeksiyonu yapılabilir. Sonuç olarak; makat akıntısı şikayeti olan hastaların vakit kaybetmeden bir proktoloğa başvurması ve nedene yönelik tedavi alması esastır.

• Makat Akıntısı Neden Olur? Tedavisi Nasıldır? 
• Makat Ağrısı Neden Olur Nasıl Geçer, Geçmezse Tedavisi Nedir? 
• Makat Kanaması Nedenleri ve Tedavisi 
• Anal Sitenoz (Makat Daralması) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
• Fekal İnkontinans Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Makat Ağrısı Neden Olur?

Makat ağrıları, anal bölgede oluşan şiddeti ve zamanı değişik olan bir durumdur. Yaygın olarak görülmektedir. Çoğu altta yatan sebepler ortadan kaldırılırsa kendiliğinden düzelirler. Makat ağrısına neden olan faktörler çok çeşitlidir. Bu faktörlerin başında hemoroidler gelir. Bunun dışında anal bölgedeki fissürler, fistüller, bu bölgenin enfeksiyonları, nadiren bu bölgenin kanserleri ve anismus denilen kas spazmı gibi durumlar ağrıya neden olur. Bunların dışında bazı pelvik taban hastalıkları, peri anal bölgede görülen hidradenitis suppurativa, anal bölgeye uygulanan yabancı cisimlerin anüste kalması gibi nedenlerle de anal makat ağrıları oluşur.

Bazı kişilerde kronik kabızlık sonucu zaman zaman kıl dönmelerinin enfeksiyonu ile, hamilelik ve adet dönemlerinde de makat ağrısı görülebilir.

Hemoroid ve Anal Fissür Kaynaklı Makat Ağrıları

Makat ağrısına yol açan en büyük neden bu bölgenin hemoroidleridir. Özellikle tromboze olmuş hemoroidlerde hastada şiddetli ağrı oluşur. Bu akut bir tablodur. Müdahale edilmezse ağrı şiddetlenerek birkaç gün sürer. Sonra ağrı şiddeti azalır. Tromboze hemoroidin alınması veya en azından trombüsün çıkarılması ile ağrı kaybolur. Bunun dışında özellikle 3. ve 4. derece hemoroidlerde ağrı oluşur. Dışarıda olan hemoroidlerin ülsere olması sonucu tabloya kanamayla birlikte ağrı da eşlik eder. Bu durum procidentia recti vakalarında da görülür. Dışarı çıkan rektum mukozası ülsere ve enfekte olur. Buna bağlı kanama ve ağrı görülür. Procidentia recti’nin cerrahi tedavisi olayı çözümler.

Diğer bir makat ağrısı nedeni bu bölgede görülen kronik fissürlerdir. Kronik fissürler genelde saat 12 hizasında oluşur. Dışkılama sırasında ve sonrasında şiddetli yanmayla birlikte ağrı oluşur. Bu ağrı hasta tarafından keskin bir ağrı şeklinde hissedilir. Bu tür ağrı fissür dışında bu bölgenin ülserlerinde, bir pelvik taban hastalığı olan levator ani sendromunda da görülür. Levator ani sendromunda ağrı bıçak saplanır şeklinde olan bir kas spazmıdır. Kronik fissürden ileri gelen ağrılarda tedavi fissürün tedavisi şeklindedir. Kronik fissürlerde ağrıyı yapan anal spazmdır. Anal spazmı ortadan kaldırmak için ya LİS ameliyatı uygulanır ya da botulinum toksini içeren preparatlar veya nitrogliserin içeren merhemler kullanılır. Fakat bunların bir proktolog gözetiminde uygulanması gerekir.

İç Makat Ağrısı ve Anal Apse Belirtileri

Anüsün içinden gelen şiddetli makat ağrısı vakalarında bir iç hemoroid veya anal bölgedeki bir apseden kuşkulanmak gerekir. Apseden ileri gelen ağrılar süreklidir. Derinden gelir. Anal bölgenin muayenesinde bu bölgede bir kızarıklık, bir şişlik görülebilir. Bu bölge sıcaktır. Bazen apseler derinde olabilir. Dış muayenede herhangi bir şey görülmez.

Anal apseden kuşkulanılan vakalarda eğer dışarıda herhangi bir patoloji gözlenmezse hastaya MR çektirip derinde bir apse olup olmadığı araştırılmalıdır. Bu durum orta yaşlı ve diyabetik hastalarda daha sık görülür. Anal apse teşhis edilen vakalarda drenaj esastır. Apse drene edildikten 1 ay sonra yeniden bir MR çektirip apsenin herhangi bir fistülden ileri gelip gelmediğinin araştırılması gerekir.

Anal Bölge Enfeksiyonları ve Diğer Nedenler

Anal bölgedeki enfeksiyonlarda da özellikle bu bölgede görülen mantar enfeksiyonlarında ve kondiloma akuminata gibi virütik hastalıklarda da makat ağrıları görülür. Bu ağrıya bu bölgede kaşıntı da eklenir.

Bunları proktolojik pozisyonda yapılan fizik muayene ile kolayca teşhis etmek mümkündür. Mantar enfeksiyonlarında, karar verilemeyen kuşkulu vakalarda biyopsi alınıp tanı kesinleştirilmelidir. Kondiloma vakalarında buradaki siğiller radyofrekans veya koter ile tek tek yakılıp tedavi edilir. Bu tedavi yapılırken anal bölgede herhangi bir darlığa yol açmamaya dikkat etmek gerekir.

Bunun dışında özellikle orta yaş ve üzerinde bu bölgenin kanserleri anal bölgede dolgunluğa, kanamaya ve şiddetli makat ağrısına neden olur. Karar verilemeyen vakalarda mutlaka rektoskopi ve kolonoskopi yapılarak durum aydınlatılmalıdır. Herhangi bir tümöral kitle saptandığında mutlaka bundan biyopsi alınır. Sonuç malign gelirse onun ileri tetkik ve tedavileri yapılır.

Hamilelik ve Adet Döneminde Makat Ağrısı

Kadınlarda adet dönemlerinde veya hamilelik döneminde anal makat ağrısı görülebilir. Adet dönemlerinde görülen ağrılar genelde kabızlık sorunuyla ilgilidir. Hamilelik döneminde ise fetüs pelvik bölgeye bası yapar. Buna bağlı olarak bu bölgede kan dolaşımı bozulur. Buradaki hemoroidal damarlarda şişmeler oluşur. Bu da hamilelerde ağrılara neden olur.

Hamilelik döneminde kabız kalmamaya dikkat etmek gerekir. Posa bırakan diyet, günlük ortalama 3 litre su ve egzersiz hamilelikte kabızlığı önleyecektir. Hemoroidlerde şişmeler olursa buna bağlı ağrılarda oturma banyoları ve lokal anestezik merhemler kullanılır.

Pelvik taban hastalıkları dediğimiz hastalıklardan biri de anismus denilen hastalıktır. Bu, dışkılama sırasında levator kasının gevşememesi sonucu oluşur. Hastalar dışkılama zorluğu yaşar ve dışkılama sırasında ağrı duyarlar. Anismus tedavisinde çeşitli yöntemler vardır. Bunların en iyisi botulinum toksini içeren preparatlarla levator ani kasının gevşetilmesidir. Bu gevşemeden sonra oturma banyoları sırasında kegel egzersizlerinin yapılması tedavide esastır. Bunların dışında rektosel, enterosel, sistosel gibi organ sarkmalarında da anal bölgede ağrı oluşabilmektedir.

Makat Ağrısı Nasıl Geçer ve Tedavisi Nedir?

Basit tipteki makat ağrıları çoğu zaman birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. Hastalar ağrılı dönemde oturma banyoları, ağrı kesiciler, kabızlık varsa laksatifler kullanabilir. Birkaç gün içerisinde geçmeyen vakalarda mutlaka bir proktolog muayenesi şarttır. Muayene sonucu görülen hastalığa göre tedavi planlanır.

Sonuç olarak makat ağrıları da diğer hastalıklar gibi ihmal edilmemesi gereken, nedeninin mutlaka aydınlatılması gereken bir durumdur.

• Makat Akıntısı Neden Olur? Tedavisi Nasıldır? 
• Makat Ağrısı Neden Olur Nasıl Geçer, Geçmezse Tedavisi Nedir? 
• Makat Kanaması Nedenleri ve Tedavisi 
• Anal Sitenoz (Makat Daralması) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
• Fekal İnkontinans Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Makat Kanaması Nedenleri

Makat kanaması veya bilimsel adıyla anüsten kan gelmesi çeşitli hastalıklarda oluşur. Gelen kanın rengi, kıvamı, sıklığı ve dışkıyla karışık olup olmadığı bize bir ön bilgi verebilir. En sık makat kanaması nedenleri hemoroid, kabızlık, anal fissür, anal fistül, kolorektal kanser, divertikül ve inflamatuar bağırsak hastalıklarıdır. Bunun dışında kolonda olan poliplerde de kanama görülebilir. Bu hastalarda gelen kanamalar genelde kırmızı renktedir; sindirime karışmamış kandır. Sindirim sisteminde daha yukarıda mide ve ince bağırsak düzeyinden gelen kanamalar genelde koyu renklidir. Mide kanamaları kısmen sindirim enzimlerine maruz kaldığından siyah renkte görülür. Buna melena denir. Bu kanamalar katran renginde ve kokuludur.

Hemoroid Kaynaklı Makat Kanaması ve Tedavisi

Anal kanamalarda en büyük nedenlerden biri bu bölgedeki hemoroidlerdir. Bilindiği gibi hemoroidler 4 grupta değerlendirilir. Her gruptaki hemoroidde kanama görülebilir. Bu kanamalar kırmızıdır. Tuvalet sırasında veya sonrasında görülür. Uzun süreli makat kanaması hastada anemiye (kansızlığa) neden olabilir. Anemi oluşmuş hastalarda kalp çarpıntıları vardır. Hasta soluktur, çabuk yorulur. Bu kanamalara bazen ağrı da eşlik edebilir. Kanamalarda hemoroid derecesi arttıkça miktar artar. Hemoroidin kanama yapması için anal basıncın artması gerekir. Basıncı artıran en büyük neden de hastalarda oluşan kabızlık ve ishal nöbetleridir. Basıncı artıran diğer nedenler uzun süreli ıkınma ve gebelik gibi durumlardır.

Hemoroid kanamaları basit bir proktolojik muayene ile saptanabilir. Anoskopik muayene ile hemoroidin derecesi belirlenir. Buna göre bir tedavi planlanır. Bunlar lazer, bant ligasyon veya THD gibi ofis tedavileri olabilir. 4. derecede anüsten dışarı çıkmış hemoroidlerde ise cerrahi tedavi gerekebilir.

Anal Fissür (Makat Çatlağı) Nedenli Kanamalar

Diğer bir makat kanaması nedeni hastalardaki makat çatlakları, yani kronik anal fissürlerdir. Anal fissürler genelde saat 12 hizasında oluşur. Kronik vakalarda nöbetçi meme tabloya eklenir ve taharetlenme sırasında hastanın eline gelir. Kronik fissürlerde ana belirti dışkılama sırasında ve sonrasında oluşan şiddetli yanma ve ağrılardır. Genelde sık sık kabızlık çeken veya sık ishal nöbetleri geçiren hastalarda görülür. Anüs çevresindeki deride yırtıklar oluşur. Dışkılama sırasında feçesin burada yaptığı tahrişle kanamalar oluşur. Bu kanamalar kırmızıdır fakat hemoroid kanamaları kadar çok değildir; hemoroidlerde kanama damla damla gelirken, hasta fissürde taharetlenme sırasında peçeteye bulaştığını söyler.

Fissürün tedavisi ile bu makat kanamaları da kendiliğinden tedavi olur. Bu amaçla anal spazmın azaltılması için ya LİS ameliyatı yapılır ya da botulinum toksini içeren ilaçların internal sfinkter içine uygulanması gerekir. Operasyondan korkan hastalarda nitrogliserin içeren merhemler anal spazmı gidermek için kullanılabilir. Fakat bunların başta şiddetli baş ağrısı olmak üzere çeşitli yan etkileri vardır.

Tumoral Yapılar, İltihabi Bağırısak Hastalıkları ve Divertiküller

Bir diğer makat kanaması nedeni rektum ve anal bölgede gelişmiş tümörlerdir. Hastalarda dışkı yapısında bir değişiklik olur. Hasta kilo kaybetmeye başlar. Başlangıçta sinsi gelişen kanama daha sonraları şiddetli olmaya başlar. Sürekli kan kaybedilmesi anemiye neden olur. Erken evrelerde hastalık sinsi seyredebildiği için anemi görülen vakalarda mutlaka bir kolonoskopi yapılıp hasta tümör yönünden araştırılmalıdır. Tümörden olan kanamalarda hastada başlarda dışkıda gizli kan araştırılır; daha sonraları kanamalar genelde dışkı ile karışıktır. Kolonoskopide tümör saptanan vakalarda biyopsi alınır. Sonuç malign gelirse ileri tetkikler yapılır ve sonuca göre kemoterapi, radyoterapi veya cerrahi tedavi yollarına gidilir.

Diğer bir kanama nedeni ise Crohn ve ülseratif kolit gibi inflamatuar bağırsak hastalıklarıdır. Bu hastalarda karın ağrısı ve ishal ana belirtidir. Özellikle ülseratif kolit nöbetleri sırasında ishale kanlı dışkılama eşlik eder. Kanamalar pıhtılı ve kırmızı renktedir. Tanı rektoskopi ve biyopsi ile konur. Her iki hastalık çeşitli ilaçlarla tıbbi olarak kontrol altına alınabilir.

Ayrıca ileri yaş hastalarda ve uzun süreli kabızlık çekenlerde görülen divertiküler hastalıklar da şiddetli makat kanaması nedeni olabilir.

Makat Kanaması Nasıl Geçer ve Tedavi Süreci

Bunların dışında rektum bölgesinin diğer nonspesifik iltihaplarında, kanser tedavisi sonrası yapılan radyoterapi sonrasında veya damar anomalilerinde makat kanaması nadir olsa da görülebilir. Bazı kolon polipleri de kendilerini kanama ile belli edebilirler. Kanserleşme riski taşıdıkları için görüldüklerinde kolonoskopi ile alınmalıdırlar.

Her ne şekilde olursa olsun tüm makat kanamalarında mutlaka kolonoskopi yapılıp kanama odağı bulunmalıdır. Kanama odağı bulunduktan sonra nedene yönelik tedavi esastır. Bu arada hastalarda uzun süreli kanamaya bağlı anemi de tedavi edilmeli; kabızlık ve ishal problemleri uygun diyet düzenlemeleri ile düzeltilmelidir. 

• Makat Akıntısı Neden Olur? Tedavisi Nasıldır? 
• Makat Ağrısı Neden Olur Nasıl Geçer, Geçmezse Tedavisi Nedir? 
• Makat Kanaması Nedenleri ve Tedavisi 
• Anal Sitenoz (Makat Daralması) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
• Fekal İnkontinans Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Anüsün bağırsakla birleştiği son kısmı bir huniye benzetilebilir. Dışkılamada iç ve dış sfinkter kasları genişler. Bu huni şeklindeki yapı düz bir şekil alır ve hasta dışkılamasını yapar. Sitenoz durumlarında bu gevşeme olmaz. Bu bölge dar olarak kalır ve dışkının çıkması zor olur. Bu darlığa neden olan bir sürü etmen vardır. Daha önce uygulanmış bir cerrahi tedavinin sonucu gelişmiş skar dokusu, kondilom koterizasyonlarından sonra gelişmiş keloid yapıları en çok görülen darlık nedenleridir. Burada en önemli sorun oluşmuş fibrotik yapılar nedeniyle anal kanalın olması gereken elastik yapısının bozulmasıdır. 

Anal sitenozlar doğumsal olabildiği gibi, sonradan da gelişmiş olabilir. Doğumsal olanlar içinde anüsün olmaması veya imperfore anüs sayılabilir. İmperfore anüste anüs kenarında ince bir zarla bebek doğar. Eğer sfinkter yapısı normalse bu bebekler basit bir operasyonla sağlıklarına kavuşabilir. Ayrıca alzheimer hastalarında görülen sitenozları da kazanılmış sitenozlar grubuna sokabiliriz. Alzheimer hastalarında ihtiyarlayan sfinkter kaslarının görevini yapamaması yüzünden gaz gaita kaçırması sık olur. Anal sitenoz bu durumu biraz engelleyebilir. Bu hastalar tedavi edilirken bunun göz önünde bulundurulması yerinde olur. 

Sonradan gelişen anüs darlıklarında nedenler çoktur. Bunların başında bu bölgenin travmaya uğraması, bu bölgede yapılan cerrahi gelişimler veya bu bölgeye uygulanan radyoterapileri sayabiliriz. Sonradan gelişen darlıklar doğuştan olanlara göre daha sıktır. Bunun dışında bu bölgenin kanserleri, kronik iltihapları, tüberküloz yine darlık yapan nedenlerdendir. Bu bölgede görülen crohn hastalığı da ileri dönemde darlık yapan diğer bir nedendir. 

Uzun süreli laksatif kullanımı, gaitanın anal kanaldan katı olarak geçmesini engeller. Bu anüs çapının küçülmesine ve ileri dönemde bu bölgede fibrozise neden olur. Bu da anüs darlığının bir diğer nedenidir. 

Sonradan olan darlıklarda en büyük sorun cerrahi tedavi sonrası gelişen darlıklardır. Hemoroidal venler çıkarılırken rektal mukozanın ve anüs derisinin gereğinden fazla çıkarılması bu bölgeyi çıplaklaşır. Bu da sitenoza yol açar. Bu nedenle operasyon sırasında çıkarılan bölgeler arasında normal doku bölgeleri bırakılmalıdır. Anorektal sitenoz cerrahi gelişmeler içinde en çok da stepler hemoroid opelvi sonra görülmektedir. Ofis tedavileri olan lastik band ligasyon, infrared koagülasyon ve THD gibi yöntemlerde stenoz olma olasılığı çok azdır. 

Makat darlığı tanısı kolaydır. Hastalarda zorlu ve ağrılı bir dışkılama vardır. Dışkılama sırasında kanama da görülebilir. Bu hastalarda rahat dışkılamak için laksatif kullanımı yaygındır. Bazen de hastalar tuvalet sırasında parmaklarını anüse sokarak gaitayı çıkarmaya çalışırlar. Bu da o bölgedeki darlığın daha da ilerlemesiyle sonuçlanır. Hastalarda anal bölgede ıslaklık, akıntı görülebilir. Bazen bu hastalarda diyare de olabilir. 

Bu hastalar muayene sırasında iyice sorgulanmalıdır. Sitenozu  yapan neden ortaya çıkarılmalıdır. Muayene sırasında anüste apse, fistül, kondilom veya kanser kuşkusu veren kitle olup olmadığı araştırılmalıdır. Hastalarda rektal tuşe sırasında ağrı ve sert bir dokuyla karşılaşılır. Muayene sırasında anal kanaldaki gevşeme düzeyi araştırılmalıdır. Lokal anestezi altında bu hastalara anoskopik muayene yapılabilir. Muayene yapılırken strüktürün düzeyi de araştırmalıdır. Anüs içine bir veya iki parmak sokularak darlığın miktarı ve anüse gevşeme düzeyi araştırılır. 

Anüs darlıklarında tedavi sitenozun nedenine, yerleşim yerine ve hastanın yaşına göre değişir. Yaşlı hastalarda, yandaş sorunları da varsa genelde tedavi tıbbidir. Bu amaçla dışkı yumuşatıcılar ve bölgesel ilaç tedavileri uygulanır. Bu hastalara posa bırakan diyet tavsiye edilir. Günlük su kullanımının 3 litre civarında olması sağlanır. Bu bölgedeki ağrıyı azaltmak için lokal anestezik içeren merhemler kullanılır. Çok ileri derecede olmayan darlıklarda anal bölgede dilatasyon yapan bujilerle dilatasyon denenebilir. Hasta bu dilatasyonları ılık suya oturma banyosu sırasında kendi de uygulayabilir. Bazı hastalarda lokal kortizon uygulamaları da yararlı olabilmektedir. 

Tıbbi tedavinin yarar sağlamadığı vakalarda cerrahi tedaviye başvurulur. Bu hastalarda ofis tedavisi olarak lokal anestezi altında anal dilatasyonlar yapılabilir. Bu dilatasyonlar tecrübeli ellerde parmakla yapılabileceği gibi bunun için hazırlanmış özel bujilerle de yapılabilir. Bu özellikle cerrahi tedavinin risk taşıdığı hastalarda, crohn hastalarında tercih edilmelidir. 

Fibrotik bir striktür görülen vakalarda bu striktürün cerrahi olarak kesilmesi yararlı olabilir. Fakat bundan sonra genelde bu hastalarda tekrar striktür gelişmesi olabilmektedir. Çok ciddi vakalarda saptırıcı kolostomi hastayı rahatlatabilir. Stoma sonrası hastalarda dilatasyonlar tekrarlanmalı ve gerekli açıklık sağlandıktan sonra kolostomi kapatılmalıdır. Düşük dereceli darlık vakalarında bazen yapılacak bir LİS ameliyatı yarar sağlayabilir. Bunun dışında ilerlemiş vakalarda çeşitli flep ameliyatları yapılabilir. 

Sonuç olarak anal sitenoz vakalarında  öncelikle dilatasyon tedavisi denenmelidir. Hasta bunu evde parmaklarıyla yapabileceği gibi özel bujilerle de yapabilir. Cerrahi tedavi sonraki seçenek olmalıdır.

• Makat Akıntısı Neden Olur? Tedavisi Nasıldır? 
• Makat Ağrısı Neden Olur Nasıl Geçer, Geçmezse Tedavisi Nedir? 
• Makat Kanaması Nedenleri ve Tedavisi 
• Anal Sitenoz (Makat Daralması) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
• Fekal İnkontinans Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Sıklığı konusunda ülkemizde yapılmış bir çalışma yoktur. Fiziksel ve psikososyal bir sorundur. Yaş ilerledikçe görülme sıklığı artmaktadır. Hastaların çoğu bu hastalık nedeniyle proktoloğa başvurmadığından görülme sıklığı tam olarak bilinmemektedir. 

Dışkılamanın normal olması ve normal şekilde cereyan etmesini sağlayan birçok etmen vardır. En başta anal sfinkterlerin normal ve uyumlu çalışması gelir. Pelvik taban fonksiyonlarının normal olması, dışkının kıvamı etki eden diğer faktörlerdir. Ayrıca hastaların bazı nörolojik hastalıkları da fekal inkontinansa yol açan diğer bir faktördür. 

Bazı doğuştan hastalıklar sırasında fekal inkontinans kaçınılmazdır. Bunların başında spina bifida anomalisi ve Hirschsprung hastalığı gelir. Bu hastalıkları olan bebeklerde kaçırma kaçınılmazdır. Fakat ne yazık ki geç fark edilmektedirler. 

Fekal inkontinansın en büyük nedeni edinseldir. Hayatın herhangi bir döneminde karşılaşılan bazı durumlarda oluşur. Bunun en başında kişilerde kronik bir diyarenin olmasıdır. Bu diyare çeşitli parazitlerin etkisiyle oluşabildiği gibi bazı bağırsak hastalıklarında da görülebilir. Bazı ameliyatlardan sonra bağırsakların bir kısmı alınmak zorunda kalınırsa kısa bağırsak sendromu denen bir tablo oluşur. Bu da diyareye ve inkontinansa yol açabilir. Bunun dışında karın içinde mide ile bağırsaklar arasında veya bağırsakların kendi aralarında oluşan fistüllerde diyare kaynağıdır. Bazı gıda alerjisi olan çölyak hastalarında diyare ve buna bağlı inkontinans sık görülmektedir. Hastaların dışarı çıkmak için kullandıkları laksatiflerin dozunu ayarlayamadıkları zaman diyare ve inkontinans görülebilmektedir. 

Bunların dışında inkontinans nedenleri rektum kaynaklı olabilir. İleri yaşlarda veya kişide var olan diyabet hastalığı nedeniyle normalde rektumun şişmesini kişiler algılayamayabilirler. Bunun sonucu farkında olmadan dışkı ve gaz kaçırabilirler. Rektumda tümör veya başka nedenlerle yapılmış ameliyatlardan sonra da diyare ve inkontinans görülebilir. Rektumun bazı inflamatuar hastalıkları (Crohn, proktit), rektum tümörleri yeni inkontinans nedeni olabilirler. 

İleri yaşlarda anüs tonusu de bozulabilir. Sfinkter kasları yeterince görevini yapamaz. Ayrıca bu bölgede görülen prolapsus nedeniyle de inkontinans görülebilir. Son olarak da anal bölgeye gelen travmalar sonucu bu bölgenin fonksiyonları ve anatomik yapısı bozulabilir. Bunun sonucu inkontinans görülür. 

Bazı vakalarda en büyük neden doğum travması veya cerrahi tedavi sonrası oluşan sfinkter bozukluğudur. Doğum sırasında sfinkter hasarı oluşması sıktır. İlk doğumdan sonra oluşan sfinkter hasarı ileriki yıllarda belirti vermeye başlayabilir. Doğum sırasında yapılan epizyotomi sonrası uygulanan primer tamirden sonra da sfinkter hasarı ortaya çıkabilmektedir. Bunun dışında kadınlarda 2 veya daha fazla vajinal doğum yapmak, yaş, menopoz, şişmanlık anal inkontinans için risk faktörüdür. 

Fekal inkontinansa neden olan 2. Faktör fissür, fistül veya hemoroid ameliyatlarından sonra anal sfinkterlerde oluşan patolojilerdir. Bu şekilde oluşan sfinkter defektleri en çok fistül ameliyatlarından sonra görülür. Yüksek yerleşimli fistüllerde bu durum daha çok görülmektedir. Risk kesilen sfinkter kasının miktarı ile yakından ilgilidir. Kas kesilmesi yapılmayan seton uygulaması, lazer ile ablasyon işlemlerinden sonra inkontinans oranı büyük oranda düşer. 

Anal fissür nedeniyle yapılan LİS ameliyatlarından sonra da inkontinans görülebilmektedir. Bu durum botulinum toksini içeren ilaçlar kullanılmaya başladığından beri azalmıştır. 

Hemoroidektomi operasyonlarından sonra da sfinkter hasarı görülebilmektedir. Özellikle internal sfinkterde hasar oluşursa inkontinans daha fazla görülmektedir. Bu basit bir kirlenme şeklinde olabileceği gibi tümden gaita kaçırma şeklinde de karşımıza çıkabilir. 

Fekal inkontinans basit bir gaz kaçırmadan, katı dışkı kaçırmaya kadar değişik derecelerde olabilir. Kaçırma sızıntı şeklinde olabileceği gibi dışkı kaçırdığını fark edememe şeklinde de olabilir. Bazı hastalarda tuvalete kadar gidemeklerini geldiği anda dışarı kaçırdığından bahsederler.

Fekal inkontinans yaşam kalitesini çok fazla düşüren bir durumdur. Sadece gaz kaçırma şeklinde olabileceği gibi dışkı kaçırma da tabloya eklenebilir. Tedavi sonrası belirtilerin biraz azalması bile kişinin psikolojik olarak biraz da olsa düzelmesini sağlayabilir. 

Tanıda anal ultrasonografi, MR, defekografi, anal manometri, anal bölgenin EMG’si gibi testlere başvurulur. 

Tedavide çok çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Hafif vakalarda hastalara posa bırakılan diyet önerilir. Diyare yapan gıdalardan uzak durması istenir. Hastaların gastrointestinal motiliteyi veya sekresyonları azaltıcı ilaçlar alması sağlanır. 

Oturma banyoları sırasında hastalara kegel egzersizleri verilir. Sfinkter hasarı olan vakalarda sfinkter tamiri operasyonu uygulanır. Sfinkter bütünlüğü çok bozulmuş vakalarda grasiloplasti operasyonu uygulanabilir. Sonuç olarak gaz gaita inkontinansı vakalarında kişide psikolojik ve sosyal bir yıkım oluşur. Hastada inkontinans nedenini bulup ona göre bir tedavi uygulanır.

• Makat Akıntısı Neden Olur? Tedavisi Nasıldır? 
• Makat Ağrısı Neden Olur Nasıl Geçer, Geçmezse Tedavisi Nedir? 
• Makat Kanaması Nedenleri ve Tedavisi 
• Anal Sitenoz (Makat Daralması) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
• Fekal İnkontinans Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi sonrası vücutta kalmış apseler varsa bunlar fibrotik olan eski fistül traktından drene
olamazlar. Bunun sonucu apseler kolay buldukları karşı tarafa doğru yönelirler ve yeni
delikler oluşturarak kendilerini drene ederler. Bu da birkaç tane deliğin anüs çevresinde
oluşmasına yol açar. Bazen de hastalarda apse iki taraflı oluşur. Bunlarda fistül gelişirse yine
iki taraflı at nalı fistüller oluşur. Bu fistüller tek tek bağımsız olabileceği gibi birleşmiş halde de
bulunabilir.

Tanı fizik muayene ve anoskopik muayene ile konur. Muayene sırasında yapılan rektal
tuşede iki taraflı sert fistül yolları parmakla hissedilir. Tanı için endorektal US, ve pelvik MR
yararlı olur.

Hastalar anal bölgede akıntı, ağrı yakınmaları ile hekime başvurur. Genelde birkaç tane
eksternal fistül dış delikleri muayene sırasında görülür. Tedavi öncesi hastada kronik
inflamatuvar hastalık (Crohn hastalığı) veya tümör yönünden de araştırılması yerinde bir
davranış olur.

Tedavi uzun ve zaman alır. Tanı konulduktan sonra hastaya tedavinin uzun süreceği, zor
iyileşen yaralar olacağı söylenir. Yapılan tedavi sırasında hastalar inkontinans sorunu
yaşayabilir. Tedavinin yeterli yapılmaması fistüllerde sık nükse yol açar.
Tedavide çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Bunlar fistülün tipine, hastanın durumuna, yaşına
göre değişir. Fistül yolunun geniş açılması ve drenaj, seton uygulaması bu tedavilerden
bazılarıdır.

At nalı fistüllerde yüzeyel olan fistüllerde fistülotomi uygulanır. Bu arada bu bölgede
Debridmanlar da gerekebilir. Bunlar sırayla yapılmalı, fistülotomi yapılan bölgeler iyileştikten
sonra diğer kısımlara geçilmelidir. Bu şekilde yüzeyde olan fistüller tamamen iyileştikten
sonra genelde posteriorda olan iç delik ile fistülotomi yapılan yerdeki diş delik arasına seton
uygulaması yapılır. Fistülotomi yaraları kapanırken seton da her ay bir miktar sıkılarak içteki
deliğin sfinkterlerden kurtulması sağlanmaya çalışılır. Bu işlemden sonra sfinkter düzeyindeki
fistül traktı lazer çubuğu ile yakılarak kapatılır.

İleri derecede kronik vakalarda fistülotomi ve drenaj işlemlerinden sonra endorektal ilerletme
flebi, lazer ile yakma işlemleri uygulanabilir. Fakat bu işlemlerden önce bazı hastalarda
saptırıcı kolostomi gerekebilir. Eğer fistül Crohn hastalığı bünyesinde gelişmişse bu fleb
yöntemlerine başvurmamak gerekir.

Fistül olan ve sık sık o bölgede apsesi gelişen kişilerin sistemik olarak da araştırılması
gerekir. Bunların başında diyabet hastalığı gelir. Diyabeti olan, şeker düzeyi sürekli yüksek
olan hastalarda yapılan tedaviler sonuç vermemekte ve hastalık sık sık nüks etmektedir.
Kanser nedeniyle tedavi gören bu amaçla kemoterapi alan hastalarda da anal apseler diğer
hastalara göre daha sık görülmektedir. Bu hastalar erkenden tedavi edilmezlerse fistül
gelişimi özellikle de at nalı fistül gelişimi daha sık olmaktadır. İmmünsüpresif tedavi bağışıklık sistemini bozmakta, doku iyileşmesini geciktirmektedir. Bu hastalara uygulanacak
fistülotomiler normal kişilere göre daha geç iyileşmektedirler. Bu hastalara konulan
setonlarda çok uzun süre kalmak zorundadır.

Çok komplike vakalarda tedavinin selameti için saptırıcı kolostomi yapılmasında yarar vardır.
Kolostomi ile o bölge daha rahat tedavi edilebilmektedir.

At nalı fistüllerde tedavi başarısı tanının çok iyi konulması, yapılacak tedavinin çok iyi
planlanmasından geçer. Çoğu zaman operasyon öncesi çekilen MR ile fistül yollarının tam
olarak saptamak zordur. Radyologlar tarafından yapılan rapor okumalarında fistül yolları tam
olarak belirtilmemektedir. Bu nedenle tedaviyi yapacak proktoloğun hastayı çok iyi muayene
edip, tedaviyi şekillendirmesi gerekir. Hastada tedavi sonrası oluşabilecek inkontinans
riskinin minimum olması için gayret sarf edilmelidir. Hastalara tedavi öncesi her durum
etraflıca anlatılmalıdır. Setonun vereceği sıkıntılardan hasta haberdar olmalıdır. Yapılacak
fistülotomilerin pansumanları düzgün yapılmalıdır. Bunun için hasta etraflıca aydınlatılmalıdır.
Sonuç olarak at nalı fistüller diğer fistüllere göre daha karmaşık ve tedavisi daha zor olan
fistüllerdir. Tedavide hasta hekim ilişkisi çok önemledir. Tedavi uzun süreceği için hastanın
sabırlı olması ve hekimine güvenmesi gerekir.

• Makat Akıntısı Neden Olur? Tedavisi Nasıldır? 
• Makat Ağrısı Neden Olur Nasıl Geçer, Geçmezse Tedavisi Nedir? 
• Makat Kanaması Nedenleri ve Tedavisi 
• Anal Sitenoz (Makat Daralması) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
• Fekal İnkontinans Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Et benleri cildin üstünde deri hücrelerinin ekstra büyümesiyle oluşur. Benlerle alakası yoktur.
Cilt kıvrımlarında daha çok görülür. En çok görüldüğü bölgeler koltuk altları, kasık ve boyun
gibi cildin birbirine sürtündüğü yerlerdir.

Benlerin içinde melanin denen bir pigment bulunur. Melanin melanosit denen hücreler
tarafından oluşturulur. Bazı benlerde tehlike kanserleşme riskidir. Kanserleşme riski doğuştan
olan benlerde daha fazladır. Halk arasında ben alınınca kanserleşir diye yanlış bir bilgi vardır.
Ben aldırmak kansere yol açmaz. Alınmış benlerde, ben alınan yerde kanser çıkma olasılığı
sıfırdır.

Ben aldırmada günümüzde lazer veya radyofrekans yöntemi uygulanmaktadır. Radyofrekans
yönteminde elektrik enerjisini radyo dalgalarına dönüştüren bir cihaz kullanılmaktadır.
Bununla ciltte bulunan düz veya kabarık benler buharlaştırılarak yok edilmektedir. İşlem lokal
anestezi altında yapılır. 2-3 dakika içinde ben buharlaştırılarak ortadan kaldırılır. Bu
yöntemde herhangi bir cerrahi işlem uygulanmadığından dikiş gerektirmez. İşlem sonrası ben
alınan yerde bir kabuklanma olur. Kabuk azami 2 hafta içinde düşer. Sonrasında ben alınan
yerde bir kızarıklık oluşur. Bu kızarıklığında normale dönmesi yaklaşık 3 ayı bulmaktadır.
Radyofrekans dışında diğer bir ben alma yöntemi lazerle ben tedavisidir. Bunda yine elektrik
enerjisini ısı enerjisine dönüştüren lazer cihazı kullanılmaktadır. Bu yöntemde daha çok
yüzeyel benler alınır. Kabarık benlerde ise daha çok radyofrekans yöntemini tercih
etmekteyiz. Lazer ile ben almada bazen beni birkaç seansta almak gerekebilir. Fakat
radyofrekans yönteminde genelde tek seansta ben buharlaştırılarak işlem
tamamlanmaktadır.

Ameliyatla ben alma ben yerinde dikiş izi kalması yönünden genellikle tercih edilmez.
Radyofrekans ile alınan benlerde iz kalma olasılığı cerrahiye göre çok azdır veya hiç yoktur.
Yüzeyel olan benlerde iz hemen hemen hiç kalmaz. Fakat kabarık olan, derine doğru giden,
cilde gömülü benlerde hafif bir çukurluk kalabilir. Fakat bu çukurluk alınan benin boyutlarını
geçmez ve genellikle uzaktan fark edilmez. Benler genelde oval veya dairesel olduğundan
oluşan çukurluk zamanla cilt içinde kaybolmakta veya çok dikkatli bakılınca görünür halde
olmaktadır. Dudak, burun ve çenedeki benlerde bu iz biraz daha belirgin olabilmektedir.
Vücuttaki benler ultraviyole ışınlarıyla gittikçe büyürler. Sürekli tahriş altında olan benlerde
kanserleşme riski daha fazladır. Özellikle erkeklerde sakal bölgesindeki benler tıraş sırasında
zaman zaman kesilir ve kanar bunun dışında ellerde olan, ayak tabanında görülen, vücudun
kıvrım yerlerinde olan benlerde dikkatli olunmalıdır. Bunların kanserleşme riski yüzünden bir
an önce alınması yerinde bir davranış olur.

Vücuttaki benleri rengi değişmiyorsa veya boyutlarında herhangi bir değişiklik yoksa büyük
bir risk oluşturmaz. Fakat renginde bir değişiklik, boyutlarında büyüme, yuvarlak veya oval
olan benin şeklinde bir değişiklik oluşursa mutlaka doktora başvurulmalıdır. Bu tür benler
mutlaka alınmalıdır. Hatta alınmadan önce benden numune alıp patolojiye gönderilmelidir.
Kanserleşen benler malign melanom skuamöz hücreli Karsinom şeklinde olabilir.
Bazen de olduğu yerde duran herhangi bir renk veya şekil değişikliği yapmayan benler
estetik amaçlı alınabilir. Özellikle erkelerde tıraş bölgesinde olan benler veya pantolonun
kemer kısmında olan ve günlük yaşamda kişiye zorluk veren benler bir an önce alınmalıdır.
Bazen de hiçbir problem yaratmayan kişinin istemediği benler estetik amaçlı alınabilir.

Estetik amaçlı yapılan işlemlerde radyofrekans veya lazer yöntemi tercih edilmelidir. Çünkü
basit bir ben cerrahi olarak alınırsa orada bir dikiş izi kalacaktır. Estetik amaçlı yapılan
işlemden sonra daha kötü bir görünüm oluşacaktır. Lokal anestezi altında yapılacak 3-5
dakikalık bir işlemle ben tipine göre iz kalmadan alınabilmektedir. Bu amaçla radyofrekans ve
lazer yöntemi cerrahiye göre çok üstündür. Ben alındıktan sonra herhangi bir pansuman
gerekmez. Hasta aynı gün yüzünü yıkayabilir, günlük aktivitesini aynen uygulayabilir.
Radyofrekans ile yapılan işlemden sonra bir kabuklanma oluşacaktır. Hastanın bu kabuğu
yolmaması, kabuğun kendi kendine düşmesini beklemesi gerekmektedir. Sonra oluşacak
kırmızılık döneminde skar dokusunu önleyici kremler kullanılabilir. Kırmızılığın geçme süresi
yaklaşık 3 ayı bulabilmektedir.

Kanser düşünülen vakalarda veya alınan biyopsinin patolojiden kanser geldiği vakalarda
cerrahi tedavi kaçınılmazdır. Bu vakalarda hastanın ameliyathanede opere edilmesi gerekir.
Bu hastaların operasyon öncesi metastaz yönünden de araştırılması gerekir. Çünkü malign
melanom çok hızlı ilerleyen, hızla metastaz yapan bir kanser türüdür. Ön araştırmalardan
sonra gerekli tedavi planlanır ve uygulanır.

İyi huylu benlerin cerrahi tedavisi genelde lokal anestezi altında yapılır. Anestezi sonrası
bölge antiseptik solüsyonlarla temizlendikten sonra ben çevre sağlıklı doku ile birlikte eliptik
kesi ile çıkarılır. Açıklık dikişle kapatılır. Hastada kesinin büyüklüğü kadar düz bir iz kalır. Bu
izler kişiye göre değişmek üzere yıllar geçtikçe iyice beyazlaşacaktır.

Ben aldıran veya benleri olan kişiler güneşe çıkarken mutlaka 50 faktör veya üzeri güneş
kremi kullanmalıdır. Böylece benlerin ultra viyole etkisiyle nispeten büyümesi önlenir.
Sonuç olarak benler radyofrekans veya lazer ile ameliyatsız ve dikişsiz alınabilir.

• Makat Akıntısı Neden Olur? Tedavisi Nasıldır? 
• Makat Ağrısı Neden Olur Nasıl Geçer, Geçmezse Tedavisi Nedir? 
• Makat Kanaması Nedenleri ve Tedavisi 
• Anal Sitenoz (Makat Daralması) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
• Fekal İnkontinans Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Köpek memesi vücutta anal bölge dışında koltuk altlarında, kasıklarda, skrotumda kadınlarda
labium majus ve perine bölgesinde görülebilir. Ayrıca kadınlarda meme altlarında da
görülmesi sıktır. Buradaki ter bezlerinin kronik, tekrarlayan iltihabı bir reaksiyonu olarak
karşımıza çıkar.

Genelde 40 yaşına kadar olan kadınlarda daha sık görülmektedir. 40 yaşından sonra
görülme sıklığı azalmaktadır. Bu durum hormonal dengesizliğin hastalığı artırdığını
çağrıştırmaktadır. Püberteden sonra görülmeye başlar oluşumunda kadın ve erkekte de
hormonal etkiler söz konusudur.

Hastalık erken dönemde ter bezi kanallarının keratin benzeri yapıyla tıkanmasına bağlı
olarak o bölgede şişlik ve enfeksiyon şeklinde görülür. Hastalık ilerledikçe apseleşme oluşur.
Apseler daha sonra yerinde bir skar dokusu oluşturarak iyileşir. İlk dönemde hastada o
bölgede ağrı, kızarıklık mevcuttur. Zaman zaman kaşıntı da görülebilir. Hastalık tedavi
edilmezse ilerler o bölgede apseleşmeler ve şişkinlikler oluşur. Bu dönemde hastalık artık
kronikleşmiş ve hastanın yaşam kalitesini iyice bozmuştur.

Hastalık en çok 2. Ve 3 dekadlarda görülür. Kadınlarda erkeklere göre 2-3 kat daha fazla
görülmektedir. Hastalarda erken dönemde kaşıntı ve kızarıklık şeklinde başlangıç görülür.
Daha sonra mevcut hastalık ilerleyerek apse şeklini alır. Bu apse olduğu yerde şişerek bir
süre sonra cilde açılır ve hastada akıntılar başlar. Bu apseler kendiliğinden drene olacak
şekilde beklenirse hastalarda şiddetli ağrıya neden olur. Apsenin açılması ağrının ortadan
kalkmasına neden olur. Bu dönemde apseler cerrahi olarak drene edilmelidir. Bu drenaj
geçici de olsa hastada bir rahatlık ve iyilik sağlar.

Hastalık günler geçtikçe kronikleşir. Sık sık nüksler görülür. Oluşan lezyonlar birleşerek bir
süre sonra geniş bir alana yayılır. Sonuçta bu lezyonlar fibrozise uğrar. Bu fibrozisde
oluştuğu yere göre vücutta fonksiyon kaybına, şekil bozukluğuna o bölgede gerilmeye neden
olabilir.

Tanı genellikle muayene sırasında konur. Anal bölgedeki lezyonlar en çok kıl dönmesiyle
karıştırılır. Kıl dönmesi tedavisi yapılırken çıkarılan piyes patolojiye gönderilerek hastalığın ne
olduğu kesin olarak saptanabilir. Çoğu vakada köpek memesi hastalığı kıl dönmesi diye
tedavi edilmektedir. Oluşan nüksler sonucu hastalığın kıl dönmesi olmadığı anlaşılmaktadır.
Tedavide ilk dönemde tıbbi tedavi yapılır. Tıbbi tedavide özellikle hastalığın alevlenme
dönemleri seçilmelidir. Bu aşamada kısa dönemli sistemik antibiyotik tedavisi verilir. Lokal
pomatlar bu dönemde hastanın yakınmalarını azaltabilir. Ayrıca lokal steroid tedavilerde bu
dönemde etkili olabilir. Steroid tedavisi hastalığın alevlenmesini azaltabilmektedir. Lokal
olarak o bölgeye uygulanan antibiyotikli merhemler ve Steroidli merhemler yanma ve kaşıntı
yakınmalarını azaltmaktadır.

Hastalık ilerlemişse hastada skar dokusu ve sinüsler oluşmuşsa tıbbi ve cerrahi tedavi birlikte
yapılmalıdır. Bu dönemde tıbbi tedavide amaç hastanın olası bir cerrahiye tedaviye
hazırlanmasını sağlamaktır. İltihabın fazla olduğu vakalarda öncellikle antibiyotik tedavisi
yapılır. Bu tedavi en az 3 ay sürdürülür.

Skar ve sinüsler iyice yerleşmişse tıbbi tedaviye cerrahi tedavi eklenir. Cerrahide lazer
tedavisi veya radyofrekans yöntemi kullanılmaktadır. Hafif vakalarda radyofrekans ile apseli bölgeler lokal anestezi altında açılır. Ve apseler drene edilir. Bu işlem yapıldıktan sonra
hastanın hijyenine dikkat etmesi istenir. Hastaların bu dönemde haftada 1-2 kez saunada
terledikten sonra keselenmesi sinüs ağızlarının açılmasını sağlayan kolaylaştırıcı bir
yöntemdir.

Apse ve sinüs oluşumunun hep aynı bölgede olması ve sık sık tekrarlaması varsa, bu
durumda lezyonun tamamen cerrahi olarak çıkarılmasını gerektirir. Bu tedavi lokal anestezi
altında ayaktan cerrahi şeklinde ofis tedavisi olarak uygulanabilir. Gerek lokal anestezi ile
yapılabilmesi gerekse geniş rezeksiyonların yapılmaması nedeniyle tercih edilen bir tedavi
yöntemidir.

İleri derecede olan vakalarda cerrahi tedaviye ek olarak immünoterapi veya radyoterapi de
denilebilir. Geniş olarak lezyonlar eksize edildikten sonra sekonder iyileşmeye bırakılabilir. Bu
iyileşme süresi vakaya göre 3-6 ay arasında değişmektedir. İyileşme sonucu oluşan skar
dokusu ayrı bir problem olarak karşımıza çıkar. Bu durumda oluşan kontraktürler için 2. Bir
operasyon gerekebilir.

Tedavide amaç erken müdahaledir. Erken dönemde gelen hastalarda sinüsler radyofrekans
ile açılarak apse boşaltılabilir. Daha sonra kalan lezyon duruma göre ya açık bırakılır ya da
eksize edilerek kalan dokular primer kapatılabilir. İlerlemiş vakalarda hastane tedavisi gerekir.
Geniş eksizyon sonrası oluşan yaraların kapatılması için flep yöntemi, greftleme
uygulanabilir. Veya açık bırakılabilir. Açık bırakılan vakalarda günlük pansumanlarda
sekonder iyileşme beklenir. Sekonder iyileşmede nüks greft veya flep yöntemine göre daha
azdır.

Sonuç olarak ilerlemiş vakalarda cerrahi tedavi ana tedavidir. Erken vakalarda sinusların
radyofrekans ile açılması yeterli olarak ilerlemiş vakalarda primer eksizyon ve kapama,
sekonder iyileşmeye bırakma ana tedavi yöntemleri olarak karşımıza çıkmaktadır.
Primer eksizyon genellikle aksilla ve meme altı bölgelerindeki hastalıkta etkili olurken anal
bölgedeki hastalıkta sekonder iyileşmeye bırakma daha etkili olmaktadır. Burada sekonder
iyileşmeye bırakılan lezyonların iyileşmesi 2-3 ayı bulmaktadır.

Tedaviden sonra oluşacak komplikasyonlar cerrahi tedavi sonrası görülebilir. En çok görülen
dikiş hatlarının ayrılmasıdır. Ayrıca primer kapama sırasında kanama, hemoton, flep
nekrozları görülebilir. Bu durumda yara temizlenip sekonder iyileşmeye bırakılır. Uzun
dönemde ise oluşan skar dokusuna bağlı olarak yerine göre hareket kusurları ciltte gerilmeler
oluşabilir. Bunlarda ikinci olarak gevşetme operasyonları uygulanır.

• Makat Akıntısı Neden Olur? Tedavisi Nasıldır? 
• Makat Ağrısı Neden Olur Nasıl Geçer, Geçmezse Tedavisi Nedir? 
• Makat Kanaması Nedenleri ve Tedavisi 
• Anal Sitenoz (Makat Daralması) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
• Fekal İnkontinans Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Kıl Batması Neden Olur ve Kimlerde Görülür?

Kadınlarda kıl batması çoğunlukla ağda nedeniyle ortaya çıkar. Ağda sonrası tıkanan kıl kökü, yeni çıkan kıla geçit vermez ve kıl deri altında büyür. Bu durum enfeksiyon, kızarıklık ve ağrıya yol açar. Erkeklerde ise tıraş sırasında kesilen kıllar yeniden çıkarken orifisin tıkanması sonucu cilt altında kalabilir. Bu nedenle erkeklerde kıl batması genellikle yüzde görülür.

Kıl Dönmesi Nasıl Oluşur ve Hangi Bölgelerde Görülür?

Kıl dönmesi, enseden veya baştan dökülen bir kılın kuyruk sokumundaki (intergluteal) bölgeye yapışmasıyla başlar. Terleme ve sürekli oturma sonucu bu kıl cilt altına girer. Vücut, bu kıla yabancı cisim tepkisi verir ve çevresini yalancı bir kapsülle sarar. Zamanla kapsül içi salgı birikerek enfeksiyon ve apseye dönüşebilir. Kıl dönmesi, genellikle erkeklerde, özellikle kıllı, yağlı ciltli ve kilolu kişilerde görülür. Bu durum, ciddi rahatsızlık yaratabilir ve kıl dönmesi tedavisi gerektirir.

Kıl Batması ve Kıl Dönmesi Nasıl Tedavi Edilir?

Kıl batmasını önlemenin en etkili yolu, tıraş veya ağda öncesi cildi ılık suyla yumuşatmak ve kese yapmaktır. Böylece kıl delikleri açılarak batık riski azalır. Erkekler tıraş öncesi yüzlerini ılık suyla yıkamalı veya ılık kompres uygulamalıdır. Mevcut batıklar antiseptik solüsyonla temizlenmeli, gerekirse sağlık kuruluşunda radyofrekans ile çıkarılmalıdır.

Kıl dönmelerinde ise erken dönemde yapılan ofis tedavileriyle ameliyatsız iyileşme mümkündür. İlerlemiş ve enfekte vakalarda cerrahi müdahale gerekir. Cerrahi tedavi yöntemi, hastalığın derecesine göre değişir. Erken vakalarda mikro sinüsektomi veya lazer ablasyon gibi işlemler uygulanabilir.

Kıl Batması ve Kıl Dönmesini Önlemek İçin Nelere Dikkat Edilmeli?

Kıl batması, özellikle ağda veya kuru tıraş sonrası görüldüğü için bu işlemler öncesinde cilt bakımına özen gösterilmelidir. Cildin nemli tutulması, ölü hücrelerin uzaklaştırılması ve hijyen kurallarına dikkat edilmesi batık oluşumunu engeller. Kıl dönmesinde ise oturma süresinin azaltılması, bölgenin kuru tutulması ve aşırı terlemenin önlenmesi önemlidir.

Her iki durumda da erken teşhis ve uygun tedavi, hem ağrının hem de tekrarlama riskinin önüne geçer.

Kronik Kıl Dönmesi ve Belirtileri

Tedavi edilmemiş vakalarda sinüs pilonidalis kronikleşir. Her atakta intergluteal bölgede bir delik oluşur ve kıl dönmesi belirtisi olarak buradan kokulu, sarı akıntı gelir. Ağrı azalsa da hastalık zaman zaman nüks eder. Bu dönemde hastalar genellikle kendi kendine iyileşme bekler ancak kronikleşen vakalarda profesyonel müdahale gerekir.

Ameliyatsız Kıl Dönmesi Tedavi Yöntemleri

Kronik vakalarda, hastalığın ilerlemediği durumlarda ameliyatsız yöntemler tercih edilebilir. Bunlardan en yaygın olanı kristalize fenol tedavisidir. Bu yöntemde sinüs içindeki kıllar temizlenir, ardından kristalize fenol uygulanarak yalancı kapsül yakılır ve sinüs yolu skleroze edilir. Ancak çoklu sinüs trakti olan, enfekte veya nüks etmiş vakalarda fenol etkisizdir.

Diğer bir yöntem ise lazer tedavisidir. Lazer probu sinüs içine yerleştirilip yavaşça geri çekilerek sinüs hattı yakılır. İşlem lokal anestezi altında yapılır, ağrısızdır ve estetik açıdan iz bırakmaz. Ayrıca fibrin tıkacı yöntemi de sinüs boşluğunu doldurarak kapanmasını sağlar, ancak günümüzde nadiren kullanılmaktadır. Bu yöntemlerin uygulanabilmesi için hastalığın enfekte olmamış ve erken evrede olması gerekir.

Cerrahi Müdahale Gerektiren Durumlar

Ameliyatsız tedaviye yanıt vermeyen, nüks etmiş veya komplike sinüs pilonidalis vakalarında cerrahi yöntemler uygulanır. En etkili tekniklerden biri mikro sinüsektomidir. Lokal anestezi altında yapılan bu işlemde hasta aynı gün taburcu olabilir ve kısa sürede normal yaşantısına döner.

Kıl Dönmesi İçin Uygun Tedavi Seçimi

Tedavi yöntemi hastalığın evresine, sinüs sayısına ve enfeksiyon durumuna göre belirlenir. Enfekte vakalarda ameliyatsız yöntemler kullanılmamalıdır; aksi halde enfeksiyon ilerleyebilir. Bu nedenle doğru tanı ve hasta-hekim iş birliği ile en uygun tedavi planlanmalıdır.